Ερωτηματολόγιο φιλίας Cambridge [FQ-SA-33]

Περιγραφή

Το Cambridge Friendship Questionnaire – Self-administered (FQ-SA-33) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που σχεδιάστηκε για την ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της υποκειμενικής εμπειρίας των φιλικών σχέσεων σε ενήλικες. Η κλίμακα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι διαπροσωπικές φιλίες συμβάλλουν στην ψυχοκοινωνική προσαρμογή, τη συναισθηματική υποστήριξη και τη συνολική ποιότητα ζωής.

Η φιλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες για την ψυχική υγεία, καθώς συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, αυξημένη ψυχολογική ανθεκτικότητα, καλύτερη αυτοεκτίμηση και υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή. Η αξιολόγηση των χαρακτηριστικών των φιλικών σχέσεων επιτρέπει την κατανόηση τόσο της κοινωνικής λειτουργικότητας όσο και της ποιότητας του κοινωνικού δικτύου ενός ατόμου.

Το FQ-SA-33 αποτελείται από 33 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν πολλαπλές διαστάσεις της φιλίας, όπως:

• ποιότητα της φιλικής σχέσης,
• συναισθηματική εγγύτητα,
• αμοιβαία εμπιστοσύνη,
• κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξη,
• συχνότητα και ποιότητα της επικοινωνίας,
• αμοιβαιότητα και αλληλεπίδραση,
• επίλυση συγκρούσεων,
• ικανοποίηση από τις φιλικές σχέσεις.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην κοινωνική ψυχολογία, την κλινική ψυχολογία, την αναπτυξιακή ψυχολογία, τη συμβουλευτική, την ψυχιατρική, τη δημόσια υγεία και την έρευνα για την κοινωνική υποστήριξη και την ποιότητα ζωής.

Ανάλυση

Η ανάλυση των δεδομένων του Cambridge Friendship Questionnaire – Self-administered (FQ-SA-33) επιτρέπει τη συστηματική αξιολόγηση της ποιότητας των φιλικών σχέσεων και της συμβολής τους στη συνολική ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα του ατόμου.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας χρησιμοποιούνται για:

• την αξιολόγηση της ποιότητας και της σταθερότητας των φιλικών σχέσεων,
• τη διερεύνηση της κοινωνικής υποστήριξης που παρέχεται μέσω των φίλων,
• την εκτίμηση της επίδρασης της φιλίας στην ψυχική υγεία, την ευημερία και την ποιότητα ζωής,
• τη μελέτη της σχέσης μεταξύ φιλικών σχέσεων και άγχους, κατάθλιψης, μοναξιάς ή κοινωνικής απομόνωσης,
• την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων και της διαπροσωπικής λειτουργικότητας,
• τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ηλικιακών, κοινωνικών ή πολιτισμικών ομάδων ως προς τα χαρακτηριστικά της φιλίας.

Σε ερευνητικό επίπεδο, το FQ-SA-33 αναλύεται με περιγραφική στατιστική, δείκτες αξιοπιστίας (Cronbach’s α), διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή MANOVA), καθώς και γραμμική ή λογιστική παλινδρόμηση και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM) για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ της ποιότητας της φιλίας και άλλων ψυχολογικών ή κοινωνικών μεταβλητών.

Στόχος

Βασικός στόχος του Cambridge Friendship Questionnaire – Self-administered (FQ-SA-33) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών των φιλικών σχέσεων και της συμβολής τους στην ψυχοκοινωνική ευημερία.

Ειδικότερα, το εργαλείο αποσκοπεί:

• στην εκτίμηση της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων φιλίας,
• στην αξιολόγηση της συναισθηματικής και κοινωνικής υποστήριξης που προσφέρουν οι φίλοι,
• στη διερεύνηση της επίδρασης των φιλικών σχέσεων στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής,
• στον εντοπισμό δυσκολιών στις κοινωνικές σχέσεις και στις δεξιότητες διαπροσωπικής αλληλεπίδρασης,
• στην υποστήριξη ερευνητικών και κλινικών εφαρμογών που αφορούν τη μοναξιά, την κοινωνική απομόνωση, την ψυχολογική ανθεκτικότητα και τη συνολική κοινωνική προσαρμογή.

Η χρήση του FQ-SA-33 παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον ρόλο της φιλίας ως προστατευτικού παράγοντα απέναντι στο ψυχολογικό στρες και συμβάλλει στον σχεδιασμό παρεμβάσεων που ενισχύουν τις υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις.

Βαθμονόμηση

Το Cambridge Friendship Questionnaire – Self-administered (FQ-SA-33) αποτελείται από 33 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω κλίμακας Likert, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας ή τη συχνότητα συγκεκριμένων εμπειριών που αφορούν τις φιλικές τους σχέσεις.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων, ενώ σε ορισμένες εφαρμογές υπολογίζονται και επιμέρους βαθμολογίες για διαφορετικές διαστάσεις της φιλίας.

• Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλής ποιότητας φιλικές σχέσεις, αυξημένη εμπιστοσύνη, ισχυρή κοινωνική υποστήριξη, αποτελεσματική επικοινωνία και υψηλή ικανοποίηση από τις διαπροσωπικές σχέσεις.
• Χαμηλότερες βαθμολογίες ενδέχεται να αντανακλούν περιορισμένη κοινωνική υποστήριξη, δυσκολίες στη δημιουργία ή διατήρηση φιλικών σχέσεων, χαμηλή εμπιστοσύνη ή αυξημένη κοινωνική απομόνωση.

Οι ψυχομετρικές ιδιότητες του εργαλείου αξιολογούνται μέσω δεικτών εσωτερικής συνοχής (Cronbach’s α), αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability), διερευνητικής και επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης (EFA/CFA), καθώς και μέσω συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας με κλίμακες κοινωνικής υποστήριξης, μοναξιάς, ποιότητας ζωής, ψυχικής ευημερίας και κοινωνικής λειτουργικότητας.

Βιβλιογραφία

Demir, M., & Weitekamp, L. A. (2007). I am so happy ’cause today I found my friend: Friendship and personality as predictors of happiness. Journal of Happiness Studies, 8(2), 181–211.

Rawlins, W. K. (2017). The Compass of Friendship: Narratives, Identities, and Dialogues. Sage Publications.

Bagwell, C. L., & Schmidt, M. E. (2011). Friendships in Childhood and Adolescence. Guilford Press.

Hartup, W. W., & Stevens, N. (1997). Friendships and adaptation across the life span. Current Directions in Psychological Science, 6(3), 76–79.

Rubin, K. H., Bukowski, W. M., & Bowker, J. C. (2015). Children in peer groups. Στο Handbook of Child Psychology and Developmental Science (7th ed.). Wiley.

Bukowski, W. M., Laursen, B., & Rubin, K. H. (2018). Handbook of Peer Interactions, Relationships, and Groups (2nd ed.). Guilford Press.