Κλίμακα Οικιακού Περιβάλλοντος κατά την Πανδημία COVID-19 [CHES-30]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Η Κλίμακα Οικιακού Περιβάλλοντος κατά την Πανδημία COVID-19 αποτελεί ένα εργαλείο μέτρησης που αποσκοπεί στην αποτύπωση των επιπτώσεων της πανδημίας στη λειτουργία και τη συναισθηματική δυναμική του νοικοκυριού. Το ερωτηματολόγιο εξετάζει το βαθμό στον οποίο η πανδημία επηρέασε την καθημερινότητα, τις οικογενειακές σχέσεις, τη συναισθηματική ατμόσφαιρα στο σπίτι, τη ρουτίνα, τα επίπεδα στρες, την ύπαρξη συγκρούσεων, καθώς και την κοινωνική και ψυχολογική στήριξη που προσφέρεται μεταξύ των μελών του νοικοκυριού. Η κλίμακα δημιουργήθηκε με βάση επαληθευμένα εργαλεία του διεθνούς επιστημονικού χώρου, προσαρμοσμένα στα πολιτισμικά και κοινωνικά δεδομένα της ελληνικής πραγματικότητας.

Στόχος

Στόχος του ερωτηματολογίου είναι να διερευνήσει σε ποιο βαθμό η πανδημία COVID-19 επηρέασε το οικιακό περιβάλλον, τόσο σε πρακτικό όσο και σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Ειδικότερα, επιδιώκεται η κατανόηση των αλλαγών που σημειώθηκαν στην καθημερινή ζωή, την οικογενειακή επικοινωνία, τη συνοχή και τη συναισθηματική ευημερία των μελών του νοικοκυριού. Μέσα από αυτή τη διερεύνηση, αναδεικνύονται κρίσιμα σημεία για την ανάπτυξη προληπτικών ή υποστηρικτικών παρεμβάσεων με σκοπό τη διατήρηση της ψυχικής ανθεκτικότητας της οικογένειας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα που προκύπτουν από τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου αναλύονται ποσοτικά, με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη λειτουργία του οικιακού περιβάλλοντος κατά την περίοδο της πανδημίας. Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει στατιστικές τεχνικές όπως η ανάλυση παραγόντων για την επαλήθευση της δομής της κλίμακας, η μέτρηση εσωτερικής συνοχής (π.χ. Cronbach’s alpha) και η σύγκριση ομάδων πληθυσμού με βάση δημογραφικά ή άλλα κριτήρια. Η επεξεργασία των δεδομένων παρέχει ποιοτικούς δείκτες για την ερμηνεία της οικογενειακής δυναμικής και των αλλαγών που σχετίζονται με την πανδημική κρίση.

Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω του ερωτηματολογίου μπορούν να αξιοποιηθούν σε επιστημονικές μελέτες, ερευνητικά έργα, αξιολογήσεις προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής υποστήριξης ή σε κλινικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της λειτουργικότητας της οικογένειας. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χάραξη πολιτικών υγείας ή κοινωνικής φροντίδας που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νοικοκυριών σε περιόδους υγειονομικών κρίσεων. Η χρήση των δεδομένων προϋποθέτει πάντα την εξασφάλιση της ανωνυμίας και της εμπιστευτικότητας των συμμετεχόντων.

Βαθμονόμηση

Η κλίμακα περιλαμβάνει δηλώσεις στις οποίες οι συμμετέχοντες απαντούν βάσει πενταβάθμιας κλίμακας Likert (1 = Καθόλου, 2 = Λίγο, 3 = Μέτρια, 4 = Πολύ, 5 = Πάρα πολύ). Οι απαντήσεις βαθμολογούνται ανά θεματική ενότητα, με τη συνολική βαθμολογία να αντικατοπτρίζει την ένταση της επίδρασης της πανδημίας σε κάθε πτυχή της οικογενειακής ζωής. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη επίδραση ή δυσκολία, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες παραπέμπουν σε πιο σταθερό ή προστατευμένο περιβάλλον. Η βαθμονόμηση μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με τις ανάγκες της έρευνας ή του πληθυσμού-στόχου.

Βιβλιογραφία

Kazak, A. E., Alderfer, M. A., Enlow, P. T., Lewis, A. M., Vega, G., Barakat, L. P., … & Hildenbrand, A. K. (2021). COVID-19 Exposure and Family Impact Scales: Factor structure and initial validation. Journal of Pediatric Psychology, 46(5), 504–513. Moos, R. H., & Moos, B. S. (1994). Family Environment Scale Manual: Development, Applications, Research. 3rd ed. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press. Spinelli, M., Lionetti, F., Pastore, M., & Fasolo, M. (2020). Parents and children facing the COVID-19 outbreak in Italy. Frontiers in Psychology, 11, 1713.