Κλίμακα Εκτίμησης Τρόπων Αντιμετώπισης Προβλημάτων [COPE-60]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το ερωτηματολόγιο COPE (Coping Orientation to Problems Experienced) δημιουργήθηκε από τους Carver, Scheier και Weintraub (1989) και προσαρμόστηκε στα ελληνικά από τους Π. Ρούσση, Σ. Τριλίβα και Γ. Κιοσέογλου. Αποτελείται από 60 προτάσεις και αποσκοπεί στην αξιολόγηση 15 διαφορετικών στρατηγικών αντιμετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων. Οι στρατηγικές αυτές οργανώνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: στρατηγικές που στοχεύουν στην επίλυση του προβλήματος και στρατηγικές που στοχεύουν στη ρύθμιση των συναισθημάτων. Κάθε στρατηγική αντιπροσωπεύεται από τέσσερα ερωτήματα, με σκοπό τη μέτρηση του βαθμού στον οποίο το άτομο καταφεύγει σε κάθε μορφή αντιμετώπισης.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων γίνεται μέσω υπολογισμού μέσων όρων ή αθροισμάτων για κάθε μία από τις 15 υποκλίμακες. Κάθε υποκλίμακα βασίζεται σε τέσσερις σχετικές ερωτήσεις του ερωτηματολογίου. Η εσωτερική συνοχή (αξιοπιστία) των υποκλιμάκων κυμαίνεται από 0,50 έως 0,96, με τις περισσότερες υποκλίμακες να ξεπερνούν το αποδεκτό όριο των 0,60. Η παραγοντική ανάλυση και οι συσχετίσεις με άλλες μεταβλητές δείχνουν ικανοποιητική εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής.

Χρήση Δεδομένων

Το ερωτηματολόγιο COPE χρησιμοποιείται ευρέως τόσο στην ερευνητική όσο και στην κλινική πράξη. Μπορεί να αξιοποιηθεί για την αποτίμηση του τρόπου με τον οποίο άτομα σε διαφορετικά περιβάλλοντα και καταστάσεις χειρίζονται το στρες και τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Έχει εφαρμογή σε πληθυσμούς φοιτητών, εργαζομένων, ασθενών και γενικού πληθυσμού και συχνά αξιοποιείται για τη διαμόρφωση προγραμμάτων ψυχολογικής υποστήριξης ή παρέμβασης.

Στόχος

Ο στόχος του ερωτηματολογίου είναι η αποτύπωση των στρατηγικών που χρησιμοποιούν τα άτομα για την αντιμετώπιση του άγχους και του στρες. Μέσα από την αξιολόγηση αυτών των στρατηγικών, γίνεται δυνατή η κατανόηση των ατομικών διαφορών στην προσαρμογή σε δυσκολίες και η ενίσχυση θετικών μηχανισμών αντιμετώπισης.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση γίνεται με τετράβαθμη κλίμακα Likert, από το 1 (ποτέ) έως το 4 (πολύ συχνά). Κάθε μία από τις 15 υποκλίμακες προκύπτει από τον μέσο όρο ή το άθροισμα των απαντήσεων σε τέσσερα συγκεκριμένα ερωτήματα. Για παράδειγμα, η υποκλίμακα της ενεργητικής αντιμετώπισης περιλαμβάνει τις ερωτήσεις 4, 23, 42 και 51, ενώ άλλες υποκλίμακες περιλαμβάνουν τις ερωτήσεις 5, 24, 43, 62 (θετική επαναξιολόγηση), 6, 25, 44, 63 (απόσυρση) κ.ο.κ. Οι υψηλότερες τιμές σε κάθε υποκλίμακα υποδηλώνουν συχνότερη χρήση της αντίστοιχης στρατηγικής αντιμετώπισης.

Βιβλιογραφία

Carver, C. S., Scheier, M. F., & Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 267–283. Ρούσση, Π. (2001). Η προσαρμογή της κλίμακας Coping Orientation to Problems Experienced στον ελληνικό πληθυσμό. Στο Σ. Βαλαβάνης, Σ. Τριλίβα & Η. Μπεξεβέγκης (Επιμ.), Το στρες, το άγχος και η αντιμετώπισή τους (σελ. 281–293). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.