Περιγραφή

Η Fanship Scale (FS-10) αποτελεί ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τον βαθμό αφοσίωσης, ταύτισης και συναισθηματικής σύνδεσης ενός ατόμου με ένα αντικείμενο θαυμασμού, όπως μια αθλητική ομάδα, έναν αθλητή, έναν καλλιτέχνη, ένα μουσικό συγκρότημα ή άλλο δημόσιο πρόσωπο ή οργανισμό. Η έννοια του fanship αναφέρεται στη διαρκή ψυχολογική δέσμευση και στον ενθουσιασμό που αναπτύσσει το άτομο απέναντι στο αντικείμενο ενδιαφέροντός του και αποτελεί σημαντικό πεδίο μελέτης στην αθλητική ψυχολογία, την κοινωνική ψυχολογία και το μάρκετινγκ.

Η FS-10 αποτελείται από 10 δηλώσεις, οι οποίες διερευνούν τη συναισθηματική προσκόλληση, τη συχνότητα ενασχόλησης, τη συμπεριφορική υποστήριξη και τη σημασία που αποδίδει το άτομο στο αντικείμενο του θαυμασμού του. Η κλίμακα εξετάζει όχι μόνο την απλή προτίμηση, αλλά και τον βαθμό στον οποίο η ταυτότητα του ατόμου συνδέεται με την ομάδα ή το πρόσωπο που υποστηρίζει.

Η αφοσίωση αυτή μπορεί να εκφράζεται μέσω της παρακολούθησης αγώνων ή εκδηλώσεων, της αγοράς προϊόντων, της συμμετοχής σε κοινότητες φιλάθλων ή θαυμαστών, καθώς και μέσω της συναισθηματικής επένδυσης στις επιτυχίες και τις αποτυχίες του αντικειμένου υποστήριξης.

Η Fanship Scale χρησιμοποιείται στην αθλητική ψυχολογία, τη διοίκηση αθλητισμού, το αθλητικό και πολιτιστικό μάρκετινγκ, την κοινωνική ψυχολογία και την έρευνα καταναλωτικής συμπεριφοράς.

Ανάλυση

Η ανάλυση των δεδομένων της Fanship Scale (FS-10) επιτρέπει την ποσοτική εκτίμηση του βαθμού ταύτισης και αφοσίωσης των συμμετεχόντων προς το αντικείμενο θαυμασμού τους.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας χρησιμοποιούνται για:

  • την αξιολόγηση της ψυχολογικής σύνδεσης με αθλητικές ομάδες, αθλητές ή καλλιτέχνες,
  • τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ αφοσίωσης και καταναλωτικής συμπεριφοράς,
  • την εκτίμηση της επίδρασης της ταύτισης στην πρόθεση αγοράς εισιτηρίων, προϊόντων και συνδρομών,
  • τη μελέτη της συμμετοχής των φιλάθλων σε αθλητικές ή πολιτιστικές δραστηριότητες,
  • την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας στρατηγικών επικοινωνίας και μάρκετινγκ που στοχεύουν στην ενίσχυση της πιστότητας των υποστηρικτών,
  • τη διερεύνηση κοινωνικών και ψυχολογικών παραγόντων που επηρεάζουν τη δημιουργία και τη διατήρηση ισχυρών δεσμών με αθλητικούς ή πολιτιστικούς οργανισμούς.

Σε ερευνητικό επίπεδο, η FS-10 αναλύεται με περιγραφική στατιστική, δείκτες αξιοπιστίας (Cronbach’s α), διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA), καθώς και μοντέλα παλινδρόμησης και δομικών εξισώσεων (SEM) για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ της αφοσίωσης και άλλων ψυχοκοινωνικών ή καταναλωτικών μεταβλητών.

Στόχος

Βασικός στόχος της Fanship Scale (FS-10) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση του βαθμού αφοσίωσης ενός ατόμου προς ένα αντικείμενο θαυμασμού και η κατανόηση των ψυχολογικών μηχανισμών που διαμορφώνουν αυτή τη σχέση.

Ειδικότερα, η κλίμακα αποσκοπεί:

  • στην εκτίμηση της έντασης της συναισθηματικής σύνδεσης με μια ομάδα ή προσωπικότητα,
  • στην αξιολόγηση της ταύτισης του ατόμου με το αντικείμενο υποστήριξης,
  • στη διερεύνηση της επίδρασης της αφοσίωσης στις καταναλωτικές και κοινωνικές συμπεριφορές,
  • στην υποστήριξη του σχεδιασμού στρατηγικών μάρκετινγκ και διαχείρισης σχέσεων με φιλάθλους ή θαυμαστές,
  • στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας γύρω από την κοινωνική ταυτότητα, την αθλητική συμπεριφορά και τη δημιουργία πιστών κοινοτήτων.

Η κλίμακα αποτελεί χρήσιμο εργαλείο τόσο για ακαδημαϊκή έρευνα όσο και για οργανισμούς που επιδιώκουν να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά και τις ανάγκες του κοινού τους.

Βαθμονόμηση

Η Fanship Scale (FS-10) αποτελείται από 10 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω κλίμακας Likert, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε πρόταση.

Στις περισσότερες εφαρμογές χρησιμοποιείται πενταβάθμια ή επταβάθμια κλίμακα, ανάλογα με την έκδοση του εργαλείου.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων.

  • Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερη ψυχολογική ταύτιση, μεγαλύτερη συναισθηματική αφοσίωση και αυξημένη ενεργή συμμετοχή στις δραστηριότητες που σχετίζονται με το αντικείμενο θαυμασμού.
  • Χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη συναισθηματική σύνδεση, μικρότερη συμμετοχή και ασθενέστερη ταύτιση.

Η αξιοπιστία της κλίμακας εξετάζεται συνήθως μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) και της εσωτερικής συνοχής. Η εγκυρότητα τεκμηριώνεται με διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), καθώς και μέσω συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας σε σχέση με δείκτες ταύτισης, αφοσίωσης, πιστότητας πελατών, πρόθεσης αγοράς και ψυχολογικής δέσμευσης.

Βιβλιογραφία

Wann, D. L., & Branscombe, N. R. (1993). Sports fans: Measuring degree of identification with their team. International Journal of Sport Psychology, 24(1), 1–17.

Wann, D. L. (2006). The causes and consequences of sport team identification. In A. A. Raney & J. Bryant (Eds.), Handbook of Sports and Media (pp. 331–352). Lawrence Erlbaum Associates.

Funk, D. C., & James, J. D. (2001). The Psychological Continuum Model: A conceptual framework for understanding an individual’s psychological connection to sport. Sport Management Review, 4(2), 119–150.

Trail, G. T., & James, J. D. (2001). The Motivation Scale for Sport Consumption: Assessment of the scale’s psychometric properties. Journal of Sport Behavior, 24(1), 108–127.

Funk, D. C., Filo, K., Beaton, A. A., & Pritchard, M. (2009). Measuring the motives of sport event attendance: Bridging the academic–practitioner divide. Sport Marketing Quarterly, 18(3), 126–138.

Lock, D., Taylor, T., Funk, D., & Darcy, S. (2012). Exploring the development of team identification. Journal of Sport Management, 26(4), 283–294.