Marital Coping Inventory [MCI-64]
Κλίμακα Στρατηγικών Αντιμετώπισης Δυσκολιών στις Σχέσεις και τον Γάμο [MCI-64]
Περιγραφή και Σκοπός της Κλίμακας
Το Marital Coping Inventory (MCI-64) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε από τον Bowman το 1990, με σκοπό την αξιολόγηση των στρατηγικών που χρησιμοποιούν τα άτομα για να διαχειριστούν δύσκολες, απαιτητικές ή στρεσογόνες καταστάσεις στο πλαίσιο μιας συντροφικής ή συζυγικής σχέσης.
Η κλίμακα επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα ανταποκρίνονται σε σημαντικά προβλήματα που συνδέονται με τη συμπεριφορά του/της συντρόφου τους. Μέσω της αξιολόγησης διαφορετικών προτύπων αντιμετώπισης, το MCI-64 συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των συμπεριφορικών και συναισθηματικών αντιδράσεων που ενεργοποιούνται όταν μια σχέση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένταση, διαφωνίες ή άλλες δυσκολίες.
Δομή της Κλίμακας
Το MCI-64 αποτελείται από 64 ερωτήσεις, οι οποίες οργανώνονται σε πέντε επιμέρους υποκλίμακες:
Σύγκρουση (Conflict): αποτυπώνει συμπεριφορές και αντιδράσεις που σχετίζονται με την άμεση αντιπαράθεση και τη σύγκρουση μεταξύ των συντρόφων.
Κατηγορία του Εαυτού (Self-Blame): εξετάζει την τάση του ατόμου να αποδίδει στον εαυτό του την ευθύνη για προβλήματα ή δυσκολίες που εμφανίζονται στη σχέση.
Θετική Προσέγγιση (Positive Approach): αφορά περισσότερο εποικοδομητικούς τρόπους προσέγγισης και διαχείρισης των προβλημάτων της σχέσης.
Ατομικό Ενδιαφέρον (Self-Interest): εξετάζει στρατηγικές που επικεντρώνονται στις προσωπικές ανάγκες και στα ενδιαφέροντα του ατόμου κατά τη διαχείριση μιας δύσκολης κατάστασης.
Αποφυγή (Avoidance): αφορά την τάση απομάκρυνσης ή αποφυγής της άμεσης αντιμετώπισης ενός προβλήματος ή μιας σύγκρουσης.
Χορήγηση και Βαθμολόγηση
Κατά τη συμπλήρωση του MCI-64, οι συμμετέχοντες καλούνται αρχικά να σκεφτούν ένα σημαντικό πρόβλημα στη σχέση τους, το οποίο συνδέεται με τη συμπεριφορά του/της συντρόφου τους. Στη συνέχεια απαντούν στα επιμέρους ερωτήματα έχοντας ως σημείο αναφοράς το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Οι απαντήσεις καταγράφονται σε πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, από 1 = «ποτέ» έως 5 = «σχεδόν πάντα». Η βαθμολογία των επιμέρους υποκλιμάκων μπορεί να υπολογιστεί μέσω του μέσου όρου των αντίστοιχων προτάσεων, αποτυπώνοντας τον βαθμό στον οποίο χρησιμοποιείται κάθε στρατηγική αντιμετώπισης.
Υψηλότερη βαθμολογία σε μια επιμέρους διάσταση υποδηλώνει συχνότερη χρήση της αντίστοιχης στρατηγικής κατά την αντιμετώπιση προβλημάτων στη σχέση.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων του MCI-64 μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε επίπεδο επιμέρους υποκλιμάκων όσο και συγκριτικά μεταξύ διαφορετικών ομάδων συμμετεχόντων. Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την περιγραφή των κυρίαρχων στρατηγικών αντιμετώπισης και για τη διερεύνηση πιθανών σχέσεων με άλλες μεταβλητές που αφορούν τη λειτουργία και τη δυναμική των διαπροσωπικών σχέσεων.
Σε ερευνητικό πλαίσιο μπορούν να εφαρμοστούν περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές τεχνικές, καθώς και αναλύσεις αξιοπιστίας και συσχετίσεων, ανάλογα με τους στόχους και τον σχεδιασμό της εκάστοτε μελέτης.
Εγκυρότητα και Αξιοπιστία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται για την ελληνική προσαρμογή της κλίμακας, το MCI-64 έχει μεταφραστεί και προσαρμοστεί στην ελληνική γλώσσα με διαδικασία αντίστροφης ανεξάρτητης μετάφρασης.
Οι πέντε υποκλίμακες παρουσίασαν ικανοποιητικά επίπεδα εσωτερικής συνέπειας. Ειδικότερα, αναφέρονται συντελεστές αξιοπιστίας Cronbach’s α = 0,75 για την Αποφυγή, α = 0,88 για τη Σύγκρουση, α = 0,90 για την Κατηγορία του Εαυτού, α = 0,86 για το Ατομικό Ενδιαφέρον και α = 0,86 για τη Θετική Προσέγγιση.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα υποστηρίζουν την εσωτερική συνοχή των επιμέρους διαστάσεων του εργαλείου και τη δυνατότητα αξιοποίησής του για τη μελέτη διαφορετικών στρατηγικών αντιμετώπισης προβλημάτων στις σχέσεις.
Εφαρμογές
Το MCI-64 μπορεί να αξιοποιηθεί κυρίως σε ερευνητικά πλαίσια που εξετάζουν τις συντροφικές και συζυγικές σχέσεις, τις στρατηγικές αντιμετώπισης διαπροσωπικών δυσκολιών και τη διαχείριση συγκρούσεων. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο διαφορετικά πρότυπα αντιμετώπισης σχετίζονται με άλλες ψυχοκοινωνικές μεταβλητές.
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται σε επίπεδο επιμέρους στρατηγικών και σε συνάρτηση με τον σκοπό της εκάστοτε έρευνας.
Συμπεράσματα
Το Marital Coping Inventory [MCI-64] αποτελεί ένα δομημένο εργαλείο για την αξιολόγηση των τρόπων με τους οποίους τα άτομα ανταποκρίνονται σε προβλήματα και στρεσογόνες καταστάσεις μέσα στη συντροφική ή συζυγική σχέση. Η διάκριση των στρατηγικών σε πέντε επιμέρους διαστάσεις επιτρέπει μια περισσότερο αναλυτική προσέγγιση της αντιμετώπισης των δυσκολιών και μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη μελέτη της δυναμικής των σχέσεων.
Βιβλιογραφία
Bowman, M. L. (1990). Coping efforts and marital satisfaction: Measuring marital coping and its correlates. Journal of Marriage and the Family, 52(2), 463–474.
Τσαγκαράκης, Μ., Πιπεράκη, Α., & Σταλίκας, Α. (2005). Παραγοντική δομή, εγκυρότητα και αξιοπιστία της Ελληνικής έκδοσης του Marital Coping Inventory. Αδημοσίευτη εργασία.
Συγγραφέας της κλίμακας: Bowman, M. L.
Ελληνική προσαρμογή: Τσαγκαράκης Μ., Πιπεράκης Σ. και Σταλίκας Α.