Κλίμακα Μέτρησης Δυνατών Στοιχείων Χαρακτήρα για Παιδιά 10-17 Χρονών [VIA-198]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Δυνατών Στοιχείων Χαρακτήρα για Νέους 10–17 Ετών (VIA Inventory of Strengths for Youth – VIA-198) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Park και Peterson για την αξιολόγηση των θετικών χαρακτηριστικών και των δυνατών σημείων του χαρακτήρα παιδιών και εφήβων.

Το εργαλείο βασίζεται στην προσέγγιση της Θετικής Ψυχολογίας και εστιάζει σε χαρακτηριστικά που μπορούν να συμβάλουν στην προσωπική ανάπτυξη, στην κοινωνική προσαρμογή, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στη γενικότερη ψυχολογική ευημερία.

Στόχος

Βασικός στόχος της κλίμακας είναι η συστηματική αποτύπωση των δυνατών στοιχείων του χαρακτήρα που παρουσιάζει ένα παιδί ή ένας έφηβος.

Η αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση προσωπικών πόρων και θετικών χαρακτηριστικών, όπως οι ενδοπροσωπικές και διαπροσωπικές ικανότητες, η αυτορρύθμιση, η επιμονή, η κοινωνική νοημοσύνη και άλλες θετικές διαστάσεις της προσωπικότητας.

Η έμφαση στα δυνατά σημεία επιτρέπει μια περισσότερο ολοκληρωμένη προσέγγιση της ανάπτυξης των νέων, η οποία δεν περιορίζεται στην αναγνώριση δυσκολιών ή ελλειμμάτων.

Δομή της Κλίμακας

Η εκτεταμένη μορφή του εργαλείου περιλαμβάνει 198 προτάσεις, οι οποίες οργανώνονται σε επιμέρους υποκλίμακες που αντιστοιχούν σε διαφορετικές δυνάμεις του χαρακτήρα.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν τον βαθμό στον οποίο κάθε πρόταση τους περιγράφει. Η συμπλήρωση της πλήρους μορφής μπορεί να απαιτήσει περίπου 40–45 λεπτά, ανάλογα με την ηλικία και τον ρυθμό ανταπόκρισης του εξεταζομένου.

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert. Ο εξεταζόμενος καλείται να δηλώσει σε ποιο βαθμό κάθε δήλωση ανταποκρίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του.

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται ξεχωριστά για κάθε δύναμη ή υποκλίμακα και δεν προκύπτει απαραίτητα μία ενιαία συνολική βαθμολογία.

Ορισμένα στοιχεία είναι αντίστροφα διατυπωμένα και απαιτούν αντίστροφη κωδικοποίηση πριν από τον υπολογισμό των επιμέρους βαθμολογιών. Για την ορθή εφαρμογή είναι απαραίτητη η χρήση του επίσημου συστήματος βαθμολόγησης της συγκεκριμένης έκδοσης.

Στατιστική Ανάλυση

Οι επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να αναλυθούν με περιγραφική στατιστική, όπως μέσους όρους, τυπικές αποκλίσεις και κατανομές συχνοτήτων.

Σε ερευνητικό πλαίσιο μπορούν επίσης να εξεταστούν:

• συσχετίσεις μεταξύ διαφορετικών δυνάμεων χαρακτήρα,
• διαφορές ως προς ηλικία ή φύλο,
• σχέσεις με δείκτες ψυχολογικής ευημερίας, σχολικής προσαρμογής ή κοινωνικής λειτουργικότητας,
• η εσωτερική συνέπεια των υποκλιμάκων,
• η παραγοντική δομή του εργαλείου.

Η ερμηνεία πρέπει να βασίζεται σε κατάλληλα κανονιστικά και ψυχομετρικά δεδομένα για τον πληθυσμό στον οποίο εφαρμόζεται η κλίμακα.

Αξιοπιστία και Εγκυρότητα

Το VIA για νέους έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία για τη μελέτη των δυνατών στοιχείων χαρακτήρα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.

Οι επιμέρους υποκλίμακες παρουσιάζουν γενικά ικανοποιητικούς δείκτες εσωτερικής συνέπειας, αν και η αξιοπιστία μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τη συγκεκριμένη δύναμη χαρακτήρα, την ηλικιακή ομάδα και τη γλωσσική έκδοση.

Η ελληνική προσαρμογή έχει αποδοθεί στους Σταλίκα, Χαραλάμπους και Γαλανάκη, και η εφαρμογή της σε ελληνικό πληθυσμό πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία στάθμισης και ψυχομετρικής τεκμηρίωσης.

Εφαρμογές

Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά και συμβουλευτικά περιβάλλοντα για τη διερεύνηση των θετικών χαρακτηριστικών παιδιών και εφήβων.

Μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό παρεμβάσεων θετικής ανάπτυξης, στην ενίσχυση της αυτογνωσίας και στην αναγνώριση προσωπικών πόρων που μπορούν να αξιοποιηθούν στη σχολική, οικογενειακή και κοινωνική ζωή.

Βιβλιογραφία

Park, N., & Peterson, C. (2003). Assessment of character strengths among youth: The Values in Action Inventory of Strengths for Youth. Unpublished manuscript.

Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Oxford University Press.

Park, N., & Peterson, C. (2006). Moral competence and character strengths among adolescents: The development and validation of the Values in Action Inventory of Strengths for Youth. Journal of Adolescence, 29(6), 891–909.