Ερωτηματολόγιο Στάσης των Ασθενών Απέναντι στην Επίσπευση Θανάτου [SAHD-20]

Περιγραφή

Το Schedule of Attitudes toward Hastened Death (SAHD-20) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση της επιθυμίας για επίσπευση του θανάτου σε ασθενείς με σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις. Η κλίμακα αποτελείται από 20 ερωτήσεις και αναπτύχθηκε από τον Rosenfeld και τους συνεργάτες του με στόχο τη συστηματική αποτύπωση των στάσεων και των επιθυμιών που σχετίζονται με τον θάνατο σε κλινικούς πληθυσμούς.

Το εργαλείο έχει χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ογκολογίας και της παρηγορικής φροντίδας, όπου η αξιολόγηση της ψυχολογικής επιβάρυνσης και της επιθυμίας για επίσπευση του θανάτου μπορεί να συμβάλει στην πληρέστερη κατανόηση των αναγκών των ασθενών.

Σκοπός

Βασικός σκοπός του SAHD-20 είναι η ποσοτική αξιολόγηση της επιθυμίας ενός ασθενούς για επίσπευση του θανάτου στο πλαίσιο μιας σοβαρής νόσου. Το αρχικό υλικό αναφέρει τη χρήση του κυρίως σε ασθενείς με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις, όπως ο καρκίνος.

Η αξιολόγηση αυτής της διάστασης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική στην κλινική έρευνα, καθώς επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης της επιθυμίας για θάνατο με παράγοντες όπως η ψυχολογική δυσφορία, η ποιότητα ζωής, η επιβάρυνση από τη νόσο και οι ανάγκες παρηγορικής φροντίδας.

Δομή και Βαθμολόγηση

Το SAHD-20 περιλαμβάνει 20 δηλώσεις, στις οποίες ο συμμετέχων απαντά με επιλογές τύπου «Σωστό» ή «Λάθος». Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 20, με υψηλότερες τιμές να αντιστοιχούν σε εντονότερη επιθυμία για επίσπευση του θανάτου.

Σύμφωνα με το αρχικό υλικό, βαθμολογία ≥7 συνδέεται με υψηλό επίπεδο σχετικής επιθυμίας, ενώ τιμές ≥11 υποδηλώνουν ιδιαίτερα αυξημένη επιθυμία. Οι τιμές αυτές πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με το κλινικό και ερευνητικό πλαίσιο και δεν αποτελούν αυτοτελές διαγνωστικό κριτήριο.

Εγκυρότητα

Η κλίμακα έχει μελετηθεί σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο και έχει παρουσιάσει ικανοποιητικά στοιχεία εγκυρότητας. Στο παρεχόμενο υλικό αναφέρεται ειδικότερα η μελέτη των Mystakidou et al. (2004), η οποία εξέτασε την εγκυρότητα του SAHD σε ασθενείς τελικού σταδίου.

Αξιοπιστία

Το SAHD-20 παρουσιάζει πολύ καλή εσωτερική συνέπεια, με αναφερόμενο συντελεστή Cronbach’s α = 0,89, στοιχείο που υποστηρίζει την αξιοπιστία του ως μέσου μέτρησης της συγκεκριμένης ψυχολογικής διάστασης.

Εφαρμογές

Το SAHD-20 μπορεί να αξιοποιηθεί σε μελέτες που αφορούν την παρηγορική φροντίδα, την ψυχοογκολογία, την ποιότητα ζωής και την ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με σοβαρές παθήσεις. Παρέχει μια δομημένη μέθοδο διερεύνησης της επιθυμίας για επίσπευση του θανάτου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη των παραγόντων που σχετίζονται με την εμφάνιση ή την ένταση αυτής της επιθυμίας.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή λόγω της ευαίσθητης φύσης του αντικειμένου. Η βαθμολογία του εργαλείου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα, αλλά να εντάσσεται σε μια ευρύτερη κλινική και ψυχοκοινωνική αξιολόγηση του ασθενούς.

Βιβλιογραφία

Rosenfeld, B., Breitbart, W., Galietta, M., Kaim, M., Funesti-Esch, J., Pessin, H., et al. (2000). The Schedule of Attitudes toward Hastened Death: Measuring desire for death in terminally ill cancer patients. Cancer, 88(12), 2868–2875.

Mystakidou, K., Rosenfeld, B., Parpa, E., Tsilika, E., Katsouda, E., Galanos, A., & Vlahos, L. (2004). The Schedule of Attitudes toward Hastened Death: Validation analysis in terminally ill cancer patients. Palliative & Supportive Care, 2(4), 395–402.

Masterson, M. P., Slivjak, E., Jankauskaite, G., Breitbart, W., Pessin, H., Schofield, E., et al. (2018). Beyond the bucket list: Unfinished business among advanced cancer patients. Psycho-Oncology, 27(11), 2573–2580.