Ερωτηματολόγιο Καθημερινής Λογικής Σκέψης [TER-25]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Καθημερινής Λογικής Σκέψης (Test of Everyday Reasoning – TER-25) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης της ικανότητας εφαρμογής λογικής, κριτικής σκέψης και ορθολογικής κρίσης σε καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Περιλαμβάνει 25 ερωτήσεις, οι οποίες βασίζονται σε καθημερινά σενάρια και απαιτούν από τον εξεταζόμενο να αναλύσει διαθέσιμες πληροφορίες, να αξιολογήσει εναλλακτικές επιλογές και να καταλήξει σε αιτιολογημένα συμπεράσματα.

Το εργαλείο δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις ή επαγγελματική κατάρτιση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εφήβους και ενήλικες. Οι ερωτήσεις αφορούν πρακτικές, κοινωνικές και καταναλωτικές καταστάσεις, επιτρέποντας την αξιολόγηση της λογικής σκέψης σε ρεαλιστικά πλαίσια.

Σκοπός

Βασικός στόχος του TER-25 είναι η αξιολόγηση των δεξιοτήτων καθημερινής λογικής σκέψης και λήψης αποφάσεων. Ειδικότερα, διερευνά την ικανότητα του ατόμου να διακρίνει σχετικές από άσχετες πληροφορίες, να αξιολογεί εναλλακτικές λύσεις και να αιτιολογεί τις επιλογές του.

Το ερωτηματολόγιο μπορεί να αξιοποιηθεί σε εκπαιδευτική, ψυχολογική, συμβουλευτική και κοινωνική έρευνα, καθώς και σε πλαίσια όπου ενδιαφέρει η αξιολόγηση πρακτικών δεξιοτήτων κρίσης και επίλυσης προβλημάτων.

Δομή

Το TER-25 περιλαμβάνει 25 ερωτήσεις που παρουσιάζουν καθημερινά προβλήματα ή καταστάσεις λήψης αποφάσεων. Δεν διαχωρίζεται σε επίσημες υποκλίμακες, αλλά καλύπτει συνολικά δεξιότητες όπως:

• η κριτική ανάλυση πληροφοριών,
• η αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών,
• η αιτιολόγηση αποφάσεων,
• η πρακτική λογική,
• η εξαγωγή ορθολογικών συμπερασμάτων.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Κάθε απάντηση βαθμολογείται σε πενταβάθμια κλίμακα από 1 έως 5, ανάλογα με τον βαθμό λογικής επάρκειας και αιτιολόγησης:

• 1: μη λογικό ή ανεπαρκώς αιτιολογημένο συμπέρασμα
• 3: μέτρια ορθολογική απάντηση
• 5: ιδιαίτερα λογικό και επαρκώς αιτιολογημένο συμπέρασμα

Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 25 έως 125 βαθμούς. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη ικανότητα λογικής ανάλυσης, ορθολογικής κρίσης και αποτελεσματικής λήψης αποφάσεων σε καθημερινά περιβάλλοντα.

Ανάλυση και Ερμηνεία Δεδομένων

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, οι συνολικές βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διαφοροποίηση του επιπέδου καθημερινής λογικής σκέψης. Σε τυπικά δείγματα αναφέρεται μέση βαθμολογία περίπου 85–95 βαθμών.

Υψηλότερες τιμές, όπως περίπου 115 βαθμοί, συνδέονται με αυξημένη ικανότητα σύνθετης ανάλυσης και ορθολογικής κρίσης, ενώ σημαντικά χαμηλότερες βαθμολογίες μπορεί να υποδηλώνουν περιορισμένη αξιοποίηση λογικών στρατηγικών κατά την αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων.

Εγκυρότητα

Η θεωρητική τεκμηρίωση του TER-25 συνδέεται με έννοιες της κριτικής σκέψης, της καθημερινής λογικής και της αναστοχαστικής κρίσης. Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η εγκυρότητά του έχει διερευνηθεί σε σχέση με την επίδοση σε προβλήματα καθημερινής λήψης αποφάσεων και αυτορρύθμισης.

Αναφέρεται επίσης χρήση και προσαρμογή του εργαλείου στο ελληνικό εκπαιδευτικό πλαίσιο.

Αξιοπιστία

Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρονται δείκτες εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s α άνω του 0,80, γεγονός που υποδηλώνει ικανοποιητική έως υψηλή συνοχή των ερωτήσεων.

Επιπλέον, αναφέρεται ικανοποιητική σταθερότητα μέσω test-retest αξιολόγησης σε διάστημα 2–4 εβδομάδων, στοιχείο που υποστηρίζει τη συνέπεια των μετρήσεων στον χρόνο.

Εφαρμογές

Το TER-25 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εκπαιδευτικές αξιολογήσεις, ψυχολογική και κοινωνική έρευνα, συμβουλευτική και μελέτες λήψης αποφάσεων. Η χρήση του μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα επεξεργάζονται πληροφορίες και επιλύουν προβλήματα που προκύπτουν σε καθημερινές καταστάσεις.

Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και για τη διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν την πρακτική λογική και την ορθολογική κρίση.

Βιβλιογραφία

Κόκκοτας, Π., Μαλαμίτσα, Α., & Κασούτας, Μ. (2021). Η ανάπτυξη της λογικής σκέψης μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Εκδόσεις ΕΚΠΑ.

Denney, N. W. (1994). Everyday Reasoning and Judgment: A Cognitive Perspective. Cambridge University Press.

King, P. M., & Kitchener, K. S. (1994). Developing Reflective Judgment: Understanding and Promoting Intellectual Growth and Critical Thinking in Adolescents and Adults. Jossey-Bass.

Torrance, E. P. (1995). Everyday Reasoning: Enhancing Thinking and Problem Solving Skills. HarperCollins.

Λέξεις-Κλειδιά

Καθημερινή λογική σκέψη, κριτική σκέψη, λήψη αποφάσεων, πρακτική λογική, ερωτηματολόγιο, κλίμακα αξιολόγησης, ψυχομετρικό εργαλείο, εκπαιδευτική αξιολόγηση, αξιοπιστία, εγκυρότητα, ποσοτική έρευνα, ανάλυση δεδομένων, συμβουλευτική, ερευνητική μεθοδολογία.