Συστοιχία Εκτίμησης της Αμουσίας [ΣΕΑ]

Περιγραφή του Εργαλείου

Η Συστοιχία Εκτίμησης της Αμουσίας (ΣΕΑ) αποτελεί προσαρμοσμένη έκδοση της Montreal Battery of Evaluation of Amusia (MBEA) για τον ελληνικό πληθυσμό. Πρόκειται για ένα εργαλείο που αποσκοπεί στη συστηματική αξιολόγηση της μουσικής αντίληψης και στην αναγνώριση πιθανών δυσκολιών που σχετίζονται με την αμουσία.

Η αμουσία αφορά δυσκολίες στην αντίληψη και επεξεργασία μουσικών πληροφοριών. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η ΣΕΑ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση της αμουσίας είτε αυτή είναι εκ γενετής είτε επίκτητη.

Η συστοιχία εξετάζει βασικές μουσικές ικανότητες μέσω οργανωμένων δοκιμασιών που αφορούν την αντίληψη μελωδικών και χρονικών χαρακτηριστικών της μουσικής, καθώς και τη μουσική μνήμη.

Στόχος

Βασικός στόχος της ΣΕΑ είναι η εκτίμηση της μουσικής αντίληψης και η διερεύνηση πιθανής αμουσίας.

Μέσω της αξιολόγησης επιμέρους μουσικών ικανοτήτων επιδιώκεται η καταγραφή της ικανότητας του εξεταζόμενου να αντιλαμβάνεται, να διακρίνει και να επεξεργάζεται μουσικές πληροφορίες.

Η δομή της συστοιχίας επιτρέπει την εξέταση διαφορετικών συνιστωσών της μουσικής επεξεργασίας, ώστε η αξιολόγηση να μην περιορίζεται σε μία μόνο διάσταση της μουσικής ικανότητας.

Υποκλίμακες

Η Συστοιχία Εκτίμησης της Αμουσίας περιλαμβάνει έξι υποκλίμακες, καθεμία από τις οποίες εξετάζει διαφορετική πτυχή της μουσικής αντίληψης:

Αντίληψη Κλίμακας: εξετάζει την ικανότητα του ατόμου να επεξεργάζεται χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη μουσική κλίμακα.

Αντίληψη Μελωδικού Σχήματος: αφορά την ικανότητα αντίληψης του συνολικού σχήματος και της κατεύθυνσης μιας μελωδίας.

Αντίληψη Διαστήματος: εξετάζει την αντίληψη των διαστημάτων μεταξύ μουσικών φθόγγων.

Αντίληψη Ρυθμού: αφορά την ικανότητα αναγνώρισης και διάκρισης ρυθμικών χαρακτηριστικών.

Αντίληψη Μέτρου: αξιολογεί την αντίληψη της μετρικής οργάνωσης της μουσικής.

Μουσική Μνήμη: εξετάζει την ικανότητα αναγνώρισης μουσικού υλικού που έχει παρουσιαστεί προηγουμένως.

Οι έξι αυτές διαστάσεις επιτρέπουν μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην αξιολόγηση της μουσικής αντίληψης.

Λειτουργία και Περιεχόμενο

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η ΣΕΑ χρησιμοποιεί 30 μουσικά δείγματα βασισμένα σε ελληνικές κλίμακες και ρυθμούς.

Οι εξεταζόμενοι καλούνται να ακούσουν και να συγκρίνουν τα μουσικά δείγματα και στη συνέχεια να αναγνωρίσουν ομοιότητες ή διαφορές μεταξύ τους. Με αυτόν τον τρόπο αξιολογούνται διαφορετικές πτυχές της ικανότητας διάκρισης μουσικών ερεθισμάτων.

Παράλληλα, περιλαμβάνεται δοκιμασία μουσικής μνήμης, στην οποία οι συμμετέχοντες καλούνται να αναγνωρίσουν μελωδίες που έχουν ακούσει προηγουμένως.

Η χρήση μουσικού υλικού βασισμένου σε ελληνικές κλίμακες και ρυθμούς αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης προσαρμογής.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Η βαθμολόγηση της ΣΕΑ πραγματοποιείται με βάση τις σωστές και λανθασμένες απαντήσεις που παρέχει ο εξεταζόμενος στις επιμέρους δοκιμασίες διάκρισης.

Η ανάλυση των απαντήσεων επιτρέπει την αποτύπωση της επίδοσης στις διαφορετικές πτυχές της μουσικής αντίληψης και μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση πιθανών δυσκολιών που σχετίζονται με την αμουσία.

Στο διαθέσιμο αρχείο δεν παρέχονται συγκεκριμένα αριθμητικά όρια, τιμές αναφοράς ή αναλυτικός αλγόριθμος υπολογισμού των βαθμολογιών. Συνεπώς, τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ασφάλεια αποκλειστικά από το συγκεκριμένο υλικό.

Ανάλυση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της ΣΕΑ μπορεί να βασιστεί στην καταγραφή του αριθμού ή του ποσοστού σωστών και λανθασμένων απαντήσεων στις επιμέρους δοκιμασίες.

Τα αποτελέσματα μπορούν να εξετάζονται ξεχωριστά για τις έξι περιοχές της μουσικής αντίληψης, επιτρέποντας την αποτύπωση του προφίλ επίδοσης του εξεταζόμενου στην αντίληψη της κλίμακας, του μελωδικού σχήματος, του διαστήματος, του ρυθμού, του μέτρου και στη μουσική μνήμη.

Η σύγκριση της επίδοσης μεταξύ των διαφορετικών δοκιμασιών μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση συγκεκριμένων περιοχών στις οποίες παρουσιάζονται μεγαλύτερες δυσκολίες μουσικής επεξεργασίας.

Εφαρμογές

Η Συστοιχία Εκτίμησης της Αμουσίας μπορεί να αξιοποιηθεί για τη μελέτη της μουσικής αντίληψης και την εκτίμηση πιθανών διαταραχών της μουσικής επεξεργασίας.

Η πολυδιάστατη δομή της επιτρέπει τη διερεύνηση διαφορετικών μηχανισμών που εμπλέκονται στην επεξεργασία της μουσικής πληροφορίας, αντί να αντιμετωπίζει τη μουσική ικανότητα ως μία ενιαία λειτουργία.

Η προσαρμογή του μουσικού υλικού σε ελληνικές κλίμακες και ρυθμούς επιτρέπει την εφαρμογή της συστοιχίας σε ελληνικό πληθυσμό με μουσικά ερεθίσματα προσαρμοσμένα στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Σύντομη Μορφή για Παιδιά

Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρεται επίσης ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η ανάπτυξη μιας σύντομης μορφής για παιδιά, με στόχο τη διευκόλυνση της αξιολόγησης της μουσικής αντίληψης σε μικρότερες ηλικίες.

Δεν παρέχονται, ωστόσο, περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των δοκιμασιών, τη διαδικασία βαθμολόγησης ή τις ψυχομετρικές ιδιότητες αυτής της σύντομης μορφής.

Βιβλιογραφία

Peretz, I., Champod, A. S., & Hyde, K. (2003). Varieties of musical disorders: The Montreal Battery of Evaluation of Amusia. Annals of the New York Academy of Sciences, 999, 58–75.