Ερωτηματολόγιο Αυτο-Αποτελεσματικότητας Μνήμης (Memory Self-Efficacy Questionnaire – MSEQ)

Περιγραφή

Το Memory Self-Efficacy Questionnaire (MSEQ) αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της πίστης των ατόμων στις ικανότητές τους να θυμούνται, να ανακαλούν και να διαχειρίζονται πληροφορίες στη μνήμη τους.

Η έννοια της αυτο-αποτελεσματικότητας της μνήμης αφορά τον βαθμό εμπιστοσύνης που έχει ένα άτομο στις μνημονικές του ικανότητες και δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την αντικειμενική επίδοση σε δοκιμασίες μνήμης. Το εργαλείο εστιάζει κυρίως στην προσωπική αντίληψη του ατόμου σχετικά με το πόσο ικανό θεωρεί τον εαυτό του να θυμάται πληροφορίες σε διαφορετικές καταστάσεις.

Στόχος

Βασικός στόχος του MSEQ είναι η αξιολόγηση της αντιλαμβανόμενης ικανότητας του ατόμου να θυμάται και να ανακτά πληροφορίες.

Παράλληλα, το ερωτηματολόγιο αποσκοπεί στον εντοπισμό περιοχών στις οποίες οι συμμετέχοντες μπορεί να αισθάνονται ανασφάλεια ή να αντιλαμβάνονται δυσκολίες στη λειτουργία της μνήμης τους.

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε κλινικά όσο και σε ερευνητικά πλαίσια, μεταξύ άλλων για την παρακολούθηση της προόδου των εξεταζομένων.

Θεωρητικό Πλαίσιο

Η έννοια της αυτο-αποτελεσματικότητας βασίζεται στη γενικότερη θεωρητική προσέγγιση του Bandura, σύμφωνα με την οποία οι πεποιθήσεις του ατόμου για τις ικανότητές του μπορούν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά, την προσπάθεια και την επιμονή του.

Στο πλαίσιο της μνήμης, η αυτο-αποτελεσματικότητα αφορά την υποκειμενική βεβαιότητα ότι το άτομο μπορεί να εκτελέσει επιτυχώς συγκεκριμένες μνημονικές δραστηριότητες.

Το παρεχόμενο αρχείο συνδέει το MSEQ με τη σχετική βιβλιογραφία για την αυτο-αποτελεσματικότητα και ειδικότερα με μελέτες που εξετάζουν την εγκυρότητα του ερωτηματολογίου σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Βαθμονόμηση

Το MSEQ περιλαμβάνει δηλώσεις τις οποίες οι συμμετέχοντες αξιολογούν σύμφωνα με την προσωπική τους αντίληψη για τις μνημονικές τους ικανότητες.

Στο αρχικό αρχείο αναφέρεται ενδεικτικά η χρήση πενταβάθμιας κλίμακας Likert, από:

1 = Διαφωνώ Απόλυτα

έως

5 = Συμφωνώ Απόλυτα.

Το παρεχόμενο υλικό δεν αναφέρει συγκεκριμένο αριθμό ερωτήσεων, υποκλιμάκες ή αναλυτική διαδικασία υπολογισμού της συνολικής βαθμολογίας.

Ερμηνεία

Οι απαντήσεις στο MSEQ αποτυπώνουν την υποκειμενική εμπιστοσύνη του ατόμου στις δυνατότητες της μνήμης του.

Υψηλότερη συμφωνία με δηλώσεις που εκφράζουν εμπιστοσύνη στη μνήμη μπορεί να υποδηλώνει υψηλότερη αντιλαμβανόμενη αυτο-αποτελεσματικότητα, ενώ χαμηλότερη συμφωνία μπορεί να αντανακλά μειωμένη εμπιστοσύνη στις μνημονικές ικανότητες.

Για ακριβή υπολογισμό και ερμηνεία των βαθμολογιών απαιτείται αναφορά στην επίσημη έκδοση του εργαλείου, καθώς το παρεχόμενο αρχείο δεν περιλαμβάνει πλήρεις οδηγίες βαθμολόγησης.

Στατιστική Ανάλυση

Το αρχικό υλικό δεν παρέχει συγκεκριμένο πρωτόκολλο στατιστικής ανάλυσης ούτε αριθμητικούς δείκτες αξιοπιστίας.

Ωστόσο, στη βιβλιογραφία που περιλαμβάνει το αρχείο γίνεται αναφορά στη διερεύνηση της παραγοντικής εγκυρότητας του MSEQ σε μεγαλύτερους ενήλικες, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της εξέτασης της δομής του εργαλείου σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Εφαρμογές

Το MSEQ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μελέτες που εξετάζουν τη μνήμη, την αυτο-αποτελεσματικότητα, τη γνωστική λειτουργία και την υποκειμενική αντίληψη των μνημονικών ικανοτήτων.

Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για τον εντοπισμό ατόμων που παρουσιάζουν μειωμένη εμπιστοσύνη στη μνήμη τους, καθώς και για την παρακολούθηση μεταβολών στις αντιλήψεις αυτές στο πλαίσιο κλινικών ή ερευνητικών παρεμβάσεων.

Η βιβλιογραφία του αρχείου περιλαμβάνει ειδική αναφορά στη χρήση και ψυχομετρική διερεύνηση του εργαλείου σε μεγαλύτερους ενήλικες.

Βιβλιογραφία

Schunk DH, Pajares F. The development of academic self-efficacy. In: Wigfield A, Eccles J, eds. Development of Achievement Motivation. Academic Press; 2002:15–31.

Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. Freeman; 1997.

Bandalos DL, Yates KA. Factorial validity of the Memory Self-Efficacy Questionnaire for older adults. Journal of Clinical Geropsychology. 2001;7(4):287–302.

Nilsson L-G, Nilsson L-G. Memory self-efficacy and memory performance in older adults. Memory & Cognition. 2009;37(6):930–939.

Miller SR, Tesser A. Self-efficacy and memory. Journal of Personality and Social Psychology. 1989;57(5):863–872.