Ερωτηματολόγιο Αυτορρύθμισης [SRQ-63]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Αυτορρύθμισης (Self–Regulation Questionnaire – SRQ-63) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Brown, Miller και Lawendowski (1999) με σκοπό την αξιολόγηση της ικανότητας αυτορρύθμισης του ατόμου. Η ανάπτυξή του βασίστηκε στο θεωρητικό μοντέλο της αυτορρύθμισης του Kanfer, το οποίο περιγράφει τη διαδικασία με την οποία τα άτομα θέτουν στόχους, παρακολουθούν τη συμπεριφορά τους, αξιολογούν την πρόοδό τους και προσαρμόζουν τις ενέργειές τους ώστε να επιτύχουν τους επιθυμητούς σκοπούς.

Το εργαλείο χρησιμοποιήθηκε αρχικά για τη μελέτη ατόμων με προβλήματα εξάρτησης, ωστόσο σήμερα εφαρμόζεται ευρέως στην ψυχολογία, την εκπαίδευση, την υγεία και την έρευνα της προσωπικότητας. Σημειώνεται ότι το SRQ-63 δεν έχει σχεδιαστεί για τη λήψη κλινικών διαγνωστικών αποφάσεων, αλλά για την αξιολόγηση της γενικότερης ικανότητας αυτορρύθμισης και αυτοελέγχου της συμπεριφοράς.

Στόχος

Βασικός στόχος του SRQ-63 είναι η αξιολόγηση της ικανότητας αυτορρύθμισης, δηλαδή της δυνατότητας του ατόμου να αναπτύσσει, να ελέγχει και να προσαρμόζει ευέλικτα τη συμπεριφορά του, ώστε να επιτυγχάνει τους προσωπικούς του στόχους ακόμη και όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες ή μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Η αυτορρύθμιση αποτελεί βασικό παράγοντα της αποτελεσματικής λειτουργίας του ατόμου και συνδέεται με τον αυτοέλεγχο, τη λήψη αποφάσεων, την επίλυση προβλημάτων, την επιμονή στην επίτευξη στόχων και τη συνολική ψυχολογική προσαρμογή. Το εργαλείο χρησιμοποιείται τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των δεξιοτήτων αυτορρύθμισης.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Το SRQ-63 αποτελείται από 63 ερωτήσεις, οι οποίες οργανώνονται σε επτά υποκλίμακες που αντιστοιχούν στα βασικά στάδια της διαδικασίας αυτορρύθμισης:

• Λήψη σχετικών αποφάσεων.
• Αξιολόγηση των πληροφοριών και σύγκρισή τους με τα υπάρχοντα πρότυπα.
• Αλλαγή.
• Αναζήτηση επιλογών.
• Διαμόρφωση σχεδίου.
• Εφαρμογή σχεδίου.
• Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του σχεδίου.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα Likert, όπου 1 αντιστοιχεί στο «Διαφωνώ απόλυτα» και 5 στο «Συμφωνώ απόλυτα».

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του SRQ-63 βασίζεται στον υπολογισμό μιας συνολικής βαθμολογίας (total score), η οποία αντικατοπτρίζει το συνολικό επίπεδο αυτορρύθμισης του εξεταζόμενου.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογική και εκπαιδευτική έρευνα για τη μελέτη της σχέσης της αυτορρύθμισης με την ακαδημαϊκή επίδοση, τη διαχείριση του στρες, τις εξαρτήσεις, την ψυχική ανθεκτικότητα και την προσωπική ανάπτυξη. Επιπλέον, αξιοποιείται για την αξιολόγηση προγραμμάτων παρέμβασης που αποσκοπούν στην ενίσχυση του αυτοελέγχου, της στοχοθεσίας και της αποτελεσματικής λήψης αποφάσεων.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Το SRQ-63 παρουσιάζει πολύ υψηλή αξιοπιστία, καθώς η εσωτερική συνέπεια του εργαλείου είναι Cronbach‘s α = 0,91, τιμή που υποδηλώνει εξαιρετική συνοχή μεταξύ των επιμέρους ερωτήσεων.

Παράλληλα, το εργαλείο εμφανίζει ισχυρή εγκυρότητα, γεγονός που υποστηρίζει τη χρήση του ως αξιόπιστου μέσου αξιολόγησης της αυτορρύθμισης σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά πλαίσια.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση του SRQ-63 πραγματοποιείται με βάση το άθροισμα των απαντήσεων στις 63 ερωτήσεις του εργαλείου, δημιουργώντας μία συνολική βαθμολογία (total score).

Σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαλείου, συνολική βαθμολογία ίση ή μεγαλύτερη από 239 μονάδες υποδηλώνει υψηλή ικανότητα αυτορρύθμισης, ενώ βαθμολογία μικρότερη από 239 υποδηλώνει μέτριο ή χαμηλό επίπεδο αυτορρύθμισης. Η συνολική βαθμολογία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του γενικού επιπέδου αυτοελέγχου και της ικανότητας του ατόμου να σχεδιάζει, να εφαρμόζει και να αξιολογεί αποτελεσματικά τις συμπεριφορές του.

Βιβλιογραφία

Brown, J. M., Miller, W. R., & Lawendowski, L. A. (1999). The Self-Regulation Questionnaire (SRQ). Innovators in Clinical Practice.

Pichardo, C., Justicia, F., de la Fuente, J., Martínez-Vicente, J. M., & Berbén, A. B. G. (2014). Factor Structure of the Self-Regulation Questionnaire (SRQ) at Spanish Universities. The Spanish Journal of Psychology, 17, E62.