Κατάλογος Εργασιακών Αξιών [WVI-140]

Ανάλυση Κλίμακας

Ο Κατάλογος Εργασιακών Αξιών – 140 (Work Values Inventory – 140 [WVI-140]) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς για τη συστηματική διερεύνηση των αξιών που θεωρεί ένα άτομο σημαντικές στο εργασιακό περιβάλλον. Οι εργασιακές αξίες εκφράζουν επιθυμητά χαρακτηριστικά, συνθήκες και αποτελέσματα της εργασίας και λειτουργούν ως κριτήρια κατά τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων. Δεν ταυτίζονται με τις ικανότητες ή τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα: αποτυπώνουν κυρίως το τι επιθυμεί και τι θεωρεί ουσιαστικό ο εργαζόμενος από την επαγγελματική του ζωή.

Η εκτεταμένη μορφή των 140 προτάσεων επιτρέπει την αναλυτική αποτύπωση δεκατεσσάρων περιοχών εργασιακών αξιών: αυτονομία, δημιουργικότητα, ποικιλία, δομή, προσωπική ανάπτυξη, επιρροή, ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οικονομικές απολαβές, ασφάλεια, κύρος, επίδοση, συνθήκες εργασίας, εργασιακές σχέσεις και αλτρουισμός. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν τόσο εσωτερικές αξίες, όπως η ανάπτυξη και η δημιουργικότητα, όσο και εξωτερικές ή συμφραζόμενες αξίες, όπως η αμοιβή, η ασφάλεια και οι συνθήκες απασχόλησης.

Στόχος

Στόχος του WVI-140 είναι η διαμόρφωση ενός εξατομικευμένου προφίλ εργασιακών προτεραιοτήτων. Το προφίλ μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει ποια χαρακτηριστικά μιας θέσης εργασίας ενισχύουν το νόημα, την παρακίνηση και την ικανοποίησή του. Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει τη διερεύνηση της συμφωνίας ανάμεσα στις προσωπικές αξίες και στο πραγματικό ή επιθυμητό εργασιακό περιβάλλον. Η συμφωνία ατόμου-εργασίας και ατόμου-οργανισμού συνδέεται στη διεθνή βιβλιογραφία με θετικότερες εργασιακές στάσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα προφίλ αξιών μπορεί από μόνο του να προβλέψει την απόδοση ή την επαγγελματική επιτυχία.

Βαθμονόμηση και Ερμηνεία

Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 140 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται ως προς τη σημασία τους για τον εξεταζόμενο σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, από 1 (καθόλου σημαντικό) έως 5 (πολύ σημαντικό). Οι απαντήσεις ομαδοποιούνται ανά διάσταση και υπολογίζεται άθροισμα ή μέσος όρος για κάθε εργασιακή αξία, σύμφωνα με το επίσημο κλειδί βαθμολόγησης της έκδοσης που χρησιμοποιείται. Υψηλότερη βαθμολογία υποδηλώνει μεγαλύτερη σχετική σημασία της αντίστοιχης αξίας.

Η ερμηνεία είναι περισσότερο χρήσιμη όταν βασίζεται στη σχετική ιεράρχηση των δεκατεσσάρων διαστάσεων μέσα στο ίδιο άτομο και όχι μόνο σε μεμονωμένες απόλυτες τιμές. Επειδή οι συμμετέχοντες ενδέχεται να χαρακτηρίζουν πολλές εργασιακές συνθήκες ως σημαντικές, ο ερευνητής ή ο σύμβουλος μπορεί να εξετάζει τις υψηλότερες και τις χαμηλότερες βαθμολογίες, τις πιθανές συγκρούσεις μεταξύ αξιών και τον βαθμό στον οποίο οι κύριες αξίες ικανοποιούνται στο υφιστάμενο περιβάλλον εργασίας. Δεν υπάρχει μία «ιδανική» κατάταξη ούτε σωστές και λανθασμένες απαντήσεις.

Εφαρμογές

Το WVI-140 μπορεί να αξιοποιηθεί στην επαγγελματική συμβουλευτική, στον σχεδιασμό σταδιοδρομίας, στη διερεύνηση εναλλακτικών επαγγελμάτων και στην υποστήριξη μεταβάσεων, όπως η είσοδος στην αγορά εργασίας ή η αλλαγή θέσης. Σε οργανωσιακό πλαίσιο μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για τον σχεδιασμό θέσεων, την ανάπτυξη προσωπικού, την παρακίνηση και τη διερεύνηση της αντιλαμβανόμενης συμβατότητας εργαζομένου και οργανισμού. Σε ερευνητικές εφαρμογές, οι διαστάσεις του μπορούν να συσχετιστούν με μεταβλητές όπως η εργασιακή ικανοποίηση, η δέσμευση, η πρόθεση αποχώρησης, η επαγγελματική ευημερία και η ικανοποίηση βασικών ψυχολογικών αναγκών.

Ψυχομετρικές και Μεθοδολογικές Επισημάνσεις

Η αξιοπιστία και η εγκυρότητα δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα δεδομένες μόνο λόγω του αριθμού των ερωτήσεων. Σε κάθε μελέτη συνιστάται να εξετάζονται η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους διαστάσεων, η παραγοντική δομή και οι σχέσεις με συναφείς μεταβλητές. Για ελληνόφωνο πληθυσμό απαιτείται τεκμηριωμένη διαδικασία μετάφρασης και πολιτισμικής προσαρμογής, καθώς και έλεγχος της ισοδυναμίας της μέτρησης πριν από συγκρίσεις μεταξύ ομάδων. Η χρήση τοπικών κανονιστικών δεδομένων είναι προτιμότερη από την άκριτη εφαρμογή ορίων που προέρχονται από διαφορετικούς πληθυσμούς.

Οι απαντήσεις μπορεί να επηρεάζονται από κοινωνικά επιθυμητή παρουσίαση, παροδικές εργασιακές εμπειρίες ή αλλαγές στις προτεραιότητες του ατόμου. Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα είναι σκόπιμο να συνδυάζονται με συνέντευξη, πληροφορίες για το εργασιακό πλαίσιο και, όπου χρειάζεται, άλλα εργαλεία ενδιαφερόντων, προσωπικότητας ή επαγγελματικής προσαρμογής. Το WVI-140 προορίζεται για αυτογνωσία, συμβουλευτική και έρευνα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικό κριτήριο πρόσληψης, αποκλεισμού ή άλλης απόφασης υψηλού αντίκτυπου. Πριν από τη χορήγηση πρέπει επίσης να ελέγχονται οι όροι αδειοδότησης και χρήσης της συγκεκριμένης έκδοσης.

Συμπεράσματα

Το WVI-140 προσφέρει μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην κατανόηση όσων επιζητεί ένα άτομο από την εργασία του. Η αξία του έγκειται κυρίως στη χαρτογράφηση και τη συζήτηση των επαγγελματικών προτεραιοτήτων, καθώς και στην ανάδειξη πιθανών σημείων συμφωνίας ή ασυμφωνίας με μια θέση και έναν οργανισμό. Η προσεκτική βαθμολόγηση, η τεκμηριωμένη πολιτισμική προσαρμογή και η συνεκτίμηση του ευρύτερου επαγγελματικού πλαισίου είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για υπεύθυνη ερμηνεία.

Βιβλιογραφία

Busque-Carrier, M., Ratelle, C. F., & Le Corff, Y. (2022). Work values and job satisfaction: The mediating role of basic psychological needs at work. Journal of Career Development, 49(6), 1386-1401. https://doi.org/10.1177/08948453211043878

Kristof-Brown, A. L., Zimmerman, R. D., & Johnson, E. C. (2005). Consequences of individuals’ fit at work: A meta-analysis of person-job, person-organization, person-group, and person-supervisor fit. Personnel Psychology, 58(2), 281-342. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2005.00672.x

Ros, M., Schwartz, S. H., & Surkiss, S. (1999). Basic individual values, work values, and the meaning of work. Applied Psychology, 48(1), 49-71. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.1999.tb00048.x

Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. Advances in Experimental Social Psychology, 25, 1-65. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(08)60281-6

Schwartz, S. H. (2012). An overview of the Schwartz theory of basic values. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1116

123test. (n.d.). Work values test. Retrieved August 24, 2026, from https://www.123test.com/work-values-test/