Ερωτηματολόγιο Συναισθηματικής Νοημοσύνης [WLEIS-16]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Wong and Law Emotional Intelligence Scale (WLEIS-16) αποτελεί σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Wong και Law το 2002 για την αξιολόγηση της συναισθηματικής νοημοσύνης. Η κλίμακα βασίζεται στο τετραδιάστατο θεωρητικό μοντέλο της συναισθηματικής νοημοσύνης και περιλαμβάνει 16 ερωτήματα, κατανεμημένα ισόποσα σε τέσσερις υποκλίμακες των τεσσάρων ερωτημάτων.

Οι τέσσερις βασικές διαστάσεις είναι η Αυτοαξιολόγηση των Συναισθημάτων (Self-Emotion Appraisal – SEA), η Αξιολόγηση των Συναισθημάτων των Άλλων (Others’ Emotion Appraisal – OEA), η Χρήση των Συναισθημάτων (Use of Emotion – UOE) και η Ρύθμιση των Συναισθημάτων (Regulation of Emotion – ROE). Μέσω αυτών διερευνάται η ικανότητα του ατόμου να κατανοεί και να εκφράζει τα δικά του συναισθήματα, να αναγνωρίζει τα συναισθήματα των άλλων, να αξιοποιεί τα συναισθήματά του για την επίτευξη στόχων και να ρυθμίζει αποτελεσματικά τις συναισθηματικές του καταστάσεις.

Σκοπός

Βασικός στόχος της WLEIS-16 είναι η αξιολόγηση των αντιλήψεων που έχει το άτομο για τις δικές του συναισθηματικές ικανότητες. Η κλίμακα σχεδιάστηκε αρχικά με ιδιαίτερη έμφαση στο εργασιακό και οργανωσιακό περιβάλλον, όπου η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να επηρεάζει την επαγγελματική συμπεριφορά, την απόδοση, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη στάση απέναντι στην εργασία.

Η χρήση του εργαλείου επιτρέπει τη διερεύνηση του βαθμού στον οποίο το άτομο κατανοεί τα συναισθήματά του, αντιλαμβάνεται τις συναισθηματικές αντιδράσεις των άλλων, χρησιμοποιεί τα θετικά συναισθήματα για την ενίσχυση της παρακίνησης και της απόδοσης και μπορεί να διαχειρίζεται αποτελεσματικά έντονες ή δυσάρεστες συναισθηματικές καταστάσεις.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Κάθε ερώτηση απαντάται σε πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, η οποία κυμαίνεται από 1, που αντιστοιχεί στο «Διαφωνώ απόλυτα», έως 5, που αντιστοιχεί στο «Συμφωνώ απόλυτα».

Για καθεμία από τις τέσσερις υποκλίμακες υπολογίζεται ξεχωριστή βαθμολογία από τις τέσσερις αντίστοιχες ερωτήσεις. Η βαθμολογία μπορεί να υπολογιστεί είτε ως άθροισμα είτε ως μέση τιμή των απαντήσεων. Εφόσον χρησιμοποιείται άθροισμα, η βαθμολογία κάθε υποκλίμακας κυμαίνεται από 4 έως 20, ενώ η συνολική βαθμολογία των 16 ερωτημάτων μπορεί να κυμαίνεται από 16 έως 80.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερη αντιλαμβανόμενη συναισθηματική νοημοσύνη συνολικά ή μεγαλύτερη ανάπτυξη της αντίστοιχης επιμέρους διάστασης.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα της WLEIS έχει διερευνηθεί μέσα από παραγοντικές αναλύσεις και συσχετίσεις με συναφείς ψυχολογικές και οργανωσιακές μεταβλητές. Η τετραπαραγοντική δομή της κλίμακας έχει υποστηριχθεί σε διαφορετικά δείγματα και πολιτισμικά περιβάλλοντα.

Η κατασκευαστική και συγκλίνουσα εγκυρότητα ενισχύεται από τις σχέσεις των βαθμολογιών με μεταβλητές όπως η εργασιακή απόδοση, η εργασιακή ικανοποίηση, η ηγετική συμπεριφορά, η ψυχολογική ευημερία και η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων. Η διεθνής χρήση του εργαλείου έχει επιτρέψει επίσης την εξέταση της σταθερότητας της δομής του σε διαφορετικές γλώσσες και πολιτισμούς.

Αξιοπιστία

Η WLEIS παρουσιάζει γενικά υψηλή εσωτερική συνέπεια, τόσο σε επίπεδο συνολικής κλίμακας όσο και στις επιμέρους διαστάσεις. Σε σχετικές εφαρμογές έχουν αναφερθεί συνολικοί δείκτες αξιοπιστίας κοντά στο 0,88, γεγονός που υποδηλώνει ικανοποιητική έως υψηλή συνοχή των στοιχείων.

Η αξιοπιστία είναι σκόπιμο να εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε υποκλίμακα και στο εκάστοτε δείγμα, ιδιαίτερα όταν η κλίμακα χρησιμοποιείται σε διαφορετικό επαγγελματικό ή πολιτισμικό πλαίσιο.

Για την ελληνική γλώσσα έχει χρησιμοποιηθεί προσαρμογή από τους Καφέτσιο και Ζαμπετάκη, η οποία έχει αξιοποιηθεί σε μελέτες σχετικές με τη συναισθηματική νοημοσύνη στο εργασιακό περιβάλλον.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιείται τόσο σε επίπεδο των τεσσάρων υποκλιμάκων όσο και, όπου είναι ερευνητικά σκόπιμο, μέσω μιας συνολικής βαθμολογίας συναισθηματικής νοημοσύνης. Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περιγραφική ανάλυση, συγκρίσεις ομάδων και διερεύνηση σχέσεων με άλλες ψυχολογικές ή οργανωσιακές μεταβλητές.

Σε ερευνητικό επίπεδο μπορούν να εφαρμοστούν συσχετίσεις, αναλύσεις διαφορών, παλινδρομήσεις και μοντέλα δομικών εξισώσεων. Η WLEIS-16 χρησιμοποιείται συχνά για τη διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης με την εργασιακή απόδοση, την ηγεσία, την επαγγελματική ικανοποίηση, το στρες και την ψυχολογική ευημερία.

Σε εφαρμοσμένο επίπεδο, τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στην κατανόηση των συναισθηματικών δεξιοτήτων ενός ατόμου και στον σχεδιασμό παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της αυτογνωσίας, της ενσυναίσθησης, της συναισθηματικής ρύθμισης και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των συναισθημάτων.

Η WLEIS-16 αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης αυτοαντιλαμβανόμενων συναισθηματικών ικανοτήτων και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται από μόνη της ως κλινικό διαγνωστικό μέσο.

Βιβλιογραφία

Wong, C.-S., & Law, K. S. (2002). The effects of leader and follower emotional intelligence on performance and attitude: An exploratory study. The Leadership Quarterly, 13(3), 243–274.

Davies, M., Stankov, L., & Roberts, R. D. (1998). Emotional intelligence: In search of an elusive construct. Journal of Personality and Social Psychology, 75(4), 989–1015.

Kafetsios, K., & Zampetakis, L. A. (2008). Emotional intelligence and job satisfaction: Testing the mediatory role of positive and negative affect at work. Personality and Individual Differences, 44(3), 712–722.