Δοκιμασία Trail Making [TMT-50]

Περιγραφή

Η Trail Making Test (TMT-50) είναι μία νευροψυχολογική δοκιμασία που αποτελείται από δύο μέρη, ΤΜ-Α και ΤΜ-Β. Στο Μέρος Α, ο εξεταζόμενος καλείται να συνδέσει αριθμούς από το 1 έως το 25 με σωστή σειρά, ενώ στο Μέρος Β πρέπει να εναλλάσσει αριθμούς και γράμματα, όπως 1–Α–2–Β–3–Γ. Η χορήγηση είναι ατομική και πραγματοποιείται με χρονόμετρο.

Σκοπός

Η δοκιμασία χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση:

• της οπτικοαντιληπτικής και οπτικοκινητικής ανίχνευσης,
• της προσοχής,
• της ψυχοκινητικής ταχύτητας,
• της ικανότητας συνεχούς εκτέλεσης ενός έργου,
• της γνωστικής ευελιξίας.

Η TMT χρησιμοποιείται ευρέως στη νευροψυχολογική αξιολόγηση και μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση νευροεκφυλιστικών παθήσεων και εγκεφαλικών κακώσεων.

Δομή

Μέρος Α – TM-A

Ο εξεταζόμενος συνδέει αριθμημένους κύκλους από το 1 έως το 25 με αύξουσα αριθμητική σειρά.

Μέρος Β – TM-B

Ο εξεταζόμενος συνδέει εναλλάξ αριθμούς και γράμματα, όπως 1–Α–2–Β–3–Γ. Το Μέρος Β θεωρείται περισσότερο απαιτητικό, καθώς προϋποθέτει αυξημένη γνωστική ευελιξία και εναλλαγή νοητικού συνόλου.

Βαθμολόγηση

Η κύρια μεταβλητή βαθμολόγησης είναι ο χρόνος ολοκλήρωσης σε δευτερόλεπτα για κάθε μέρος της δοκιμασίας.

Παράλληλα καταγράφονται τα λάθη του εξεταζόμενου. Τα λάθη διορθώνονται κατά τη διάρκεια της χορήγησης και λαμβάνονται υπόψη στη συνολική αξιολόγηση της επίδοσης.

Γενικά, μικρότερος χρόνος ολοκλήρωσης αντιστοιχεί σε καλύτερη επίδοση, πάντοτε σε σχέση με τις κατάλληλες ηλικιακές και κλινικές νόρμες.

Εγκυρότητα

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η TMT παρουσιάζει καλή εγκυρότητα και έχει συσχετιστεί με άλλες γνωστικές δοκιμασίες και δείκτες λειτουργίας του μετωπιαίου λοβού.

Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη διαφοροποίηση ατόμων με και χωρίς γνωστικές διαταραχές και για την ανίχνευση οργανικής εγκεφαλικής βλάβης.

Αξιοπιστία και Διαγνωστική Ικανότητα

Στο παρεχόμενο υλικό αναφέρεται μελέτη σε άτομα με Ήπια Γνωστική Διαταραχή και άνοια τύπου Alzheimer, στην οποία το TM-B παρουσίασε:

• σωστή επαναταξινόμηση: 79,6%
• ευαισθησία: 84%
• ειδικότητα: 70%

Αναφέρονται επίσης ενδεικτικές τιμές ορίου:

• TM-A: 75 δευτερόλεπτα
• TM-B: 223 δευτερόλεπτα

Οι τιμές αυτές αφορούν το συγκεκριμένο δείγμα και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται απομονωμένα ως γενικά διαγνωστικά cut-offs.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Στο παρεχόμενο υλικό περιγράφεται εφαρμογή της δοκιμασίας σε δείγμα 49 ατόμων, το οποίο περιλάμβανε ηλικιωμένους χωρίς άνοια, άτομα με άνοια τύπου Alzheimer και άτομα με Ήπια Γνωστική Διαταραχή.

Διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων, ιδιαίτερα στο TM-B, γεγονός που υποστηρίζει τη χρησιμότητα της δοκιμασίας στην αξιολόγηση της γνωστικής έκπτωσης.

Εφαρμογές

Η TMT μπορεί να αξιοποιηθεί σε:

• νευροψυχολογική αξιολόγηση,
• διερεύνηση γνωστικής έκπτωσης,
• αξιολόγηση Ήπιας Γνωστικής Διαταραχής,
• άνοια τύπου Alzheimer,
• αξιολόγηση εγκεφαλικών κακώσεων,
• κλινικές και ερευνητικές μελέτες,
• πρώιμη ανίχνευση μεταβολών στην εκτελεστική λειτουργία.

Βιβλιογραφία

Gaudino, A., Mark, W. G., & Squires, N. K. (1995). Construct validity in the Trail Making Test: What makes Part B harder? Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 17, 529–535.

Reitan, R. M. (1958). Validity of the Trail Making Test as an indication of organic brain damage. Perceptual and Motor Skills, 8, 271–276.

Reitan, R. M., & Wolfson, D. (1995). Category Test and Trail Making Test as measures of frontal lobe functions. The Clinical Neuropsychologist, 9, 50–56.

Βαρασόλης, Σ., Τσάνταλη, Ε., & Τσολάκη, Μ. (2005). Η δυνατότητα της δοκιμασίας Trail Making Test να διαφοροποιήσει ανάμεσα σε ηλικιωμένους χωρίς άνοια, ηλικιωμένους με ήπια γνωστική διαταραχή και ασθενείς με άνοια τύπου Alzheimer. 2ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, Θεσσαλονίκη.