Δοκιμασία Trail Making [TMT-50]

Σύντομη Περιγραφή

Η Δοκιμασία Trail Making αποτελείται από δύο μέρη: ΤΜ-Α και ΤΜ-Β. Στο μέρος Α, ο εξεταζόμενος πρέπει να ενώσει με γραμμή διακεκομμένα κυκλάκια που περιέχουν αριθμούς από το 1 έως το 25, τοποθετημένα τυχαία σε μία σελίδα, με σωστή αριθμητική σειρά. Στο μέρος Β, τα κυκλάκια περιέχουν αριθμούς (1–12) και γράμματα (Α–Μ), και ο εξεταζόμενος πρέπει να τους ενώσει εναλλάξ (π.χ. 1, Α, 2, Β, 3, Γ). Η δυσκολία στο ΤΜ-Β είναι υψηλότερη λόγω της απαίτησης γνωστικής ευελιξίας. Η χορήγηση είναι ατομική και γίνεται με χρονόμετρο.

Σκοπός

Η δοκιμασία TMT χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των ικανοτήτων οπτικοαντιληπτικής και οπτικοκινητικής ανίχνευσης, της προσοχής, της ψυχοκινητικής ταχύτητας, της αίσθησης της συνέχειας στην εκτέλεση έργου, καθώς και κυρίως της γνωστικής ευελιξίας. Έχει εφαρμογές στη νευροψυχολογική αξιολόγηση και τη διάγνωση νευροεκφυλιστικών παθήσεων και εγκεφαλικών κακώσεων.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Η βαθμολόγηση γίνεται με μέτρηση του χρόνου που απαιτείται για την ολοκλήρωση κάθε μέρους της δοκιμασίας (ΤΜ-Α και ΤΜ-Β) με ακρίβεια σε δευτερόλεπτα. Καταγράφονται επίσης τα λάθη του εξεταζόμενου, τα οποία διορθώνονται κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας και προσμετρώνται στην τελική αξιολόγηση.

Εγκυρότητα

Η TMT παρουσιάζει καλή εγκυρότητα, επιβεβαιωμένη μέσα από συσχετίσεις με άλλες γνωστικές δοκιμασίες και με δείκτες λειτουργικότητας του μετωπιαίου λοβού. Έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην ανίχνευση οργανικής εγκεφαλικής βλάβης και στη διαφοροποίηση μεταξύ πληθυσμών με και χωρίς γνωστικές διαταραχές.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία του εργαλείου έχει επιβεβαιωθεί με επαναληπτικές μετρήσεις και στατιστικές αναλύσεις. Στη δοκιμή με άτομα με Ήπια Γνωστική Διαταραχή (ΗΓΔ) και ασθενείς με άνοια τύπου Alzheimer, βρέθηκε ποσοστό σωστής επαναταξινόμησης 79,6% για το TM-B, ενώ η ευαισθησία έφτασε το 84% και η ειδικότητα το 70%. Για τον TM-A η τιμή-οδός ήταν 75 δευτερόλεπτα και για τον TM-B 223 δευτερόλεπτα.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η δοκιμασία εφαρμόστηκε σε δείγμα 49 ατόμων, μεταξύ των οποίων 15 ηλικιωμένοι χωρίς άνοια, 19 με άνοια τύπου Alzheimer και 15 με Ήπια Γνωστική Διαταραχή. Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 66,8 έτη και το εύρος ηλικιών 10,6 ετών. Μέσω ανάλυσης παραγόντων βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στις επιδόσεις μεταξύ των ομάδων, ιδιαίτερα στο μέρος ΤΜ-Β. Η TMT είναι κατάλληλη για χρήση σε κλινικό πλαίσιο, σε ερευνητικές μελέτες και σε πρώιμη ανίχνευση γνωστικής έκπτωσης.

Κύριες Βιβλιογραφικές Πηγές

Gaudino, A., Mark, W. G., & Squires, N. K. (1995). Construct Validity in the Trail Making Test: What Makes Part B Harder? Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 17, 529–535.
Kay, G. (1984). Neuropsychological Investigation of the Processes Underlying Performance on the Extended Trail Making Test. Dissertation, Memphis State University.
Reitan, R. M. (1958). Validity of the trail making test as an indication of organic brain damage. Perceptual and Motor Skills, 8, 271–276.
Reitan, R. M., & Wolfson, D. (1995). Category Test and Trail Making Test as Measures of Frontal Lobe Functions. The Clinical Neuropsychologist, 9, 50–56.
Βαρασόλης, Σ., Τσάνταλη, Ε., & Τσολάκη, Μ. (2005, 31 Μαρτίου–3 Απριλίου). Η δυνατότητα της δοκιμασίας Trail Making Test να διαφοροποιήσει ανάμεσα σε ηλικιωμένους χωρίς άνοια, ηλικιωμένους με ήπια γνωστική διαταραχή και ασθενείς με άνοια τύπου Alzheimer. 2ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, Θεσσαλονίκη.