Κλίμακα Εστίασης Ελέγχου του Rotter – Σύντομος Τύπος [LCS-SF-13]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Εστίασης Ελέγχου του Rotter – Σύντομος Τύπος (LCS-SF-13) αποτελεί μια συντομευμένη εκδοχή της κλασικής κλίμακας του Julian B. Rotter, η οποία έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της εστίασης ελέγχου (locus of control), δηλαδή της πεποίθησης των ατόμων σχετικά με το κατά πόσο τα γεγονότα της ζωής τους εξαρτώνται από τις προσωπικές τους ενέργειες ή από εξωτερικούς παράγοντες. Η ανάπτυξη της σύντομης μορφής αποσκοπούσε στη διατήρηση της θεωρητικής επάρκειας του αρχικού εργαλείου, μειώνοντας παράλληλα τον χρόνο συμπλήρωσης και την επιβάρυνση των συμμετεχόντων.

Η κλίμακα αποτελείται από 13 ζεύγη δηλώσεων αναγκαστικής επιλογής, στα οποία ο εξεταζόμενος καλείται να επιλέξει τη δήλωση που εκφράζει περισσότερο τις προσωπικές του αντιλήψεις. Τα άτομα με εσωτερική εστίαση ελέγχου θεωρούν ότι οι επιτυχίες και οι αποτυχίες τους αποτελούν κυρίως συνέπεια των προσωπικών τους ενεργειών και αποφάσεων. Αντίθετα, τα άτομα με εξωτερική εστίαση ελέγχου αποδίδουν τα γεγονότα της ζωής τους κυρίως στην τύχη, στη μοίρα ή στην επίδραση άλλων ανθρώπων και εξωτερικών παραγόντων.

Στόχος

Βασικός στόχος της LCS-SF-13 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση του βαθμού εσωτερικής ή εξωτερικής εστίασης ελέγχου στους ενήλικες. Η κλίμακα χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση της σχέσης της εστίασης ελέγχου με την προσωπικότητα, την ψυχική υγεία, τις συμπεριφορές υγείας, την επαγγελματική και ακαδημαϊκή απόδοση, τη λήψη αποφάσεων, την αυτοαποτελεσματικότητα και την προσαρμογή σε απαιτητικές καταστάσεις. Παράλληλα, αξιοποιείται τόσο στην ερευνητική διαδικασία όσο και στην ψυχολογική αξιολόγηση, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση των ατομικών διαφορών ως προς την αντίληψη του προσωπικού ελέγχου.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων βασίζεται στις επιλογές που πραγματοποιεί ο συμμετέχων στα δεκατρία ζεύγη δηλώσεων. Μετά την απαραίτητη ανακωδικοποίηση των αντιστρόφως βαθμολογούμενων προτάσεων, υπολογίζεται η συνολική βαθμολογία, η οποία επιτρέπει την κατάταξη των συμμετεχόντων ως άτομα με κυρίαρχη εσωτερική ή εξωτερική εστίαση ελέγχου. Υψηλότερες βαθμολογίες προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση αντανακλούν ισχυρότερη προσκόλληση στην αντίστοιχη διάσταση.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, αναλύσεις αξιοπιστίας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA), αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (Student’s t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες), καθώς και μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της εστίασης ελέγχου με δημογραφικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της LCS-SF-13 πραγματοποιείται μέσω του ελέγχου της εσωτερικής συνέπειας, της δομικής εγκυρότητας και της εγκυρότητας κατασκευής. Η δομή της κλίμακας βασίζεται στη θεωρία της εστίασης ελέγχου του Rotter και έχει χρησιμοποιηθεί σε πληθώρα ερευνητικών εφαρμογών σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Στην ελληνική προσαρμογή, η κλίμακα χορηγήθηκε σε δείγμα 401 ενηλίκων καπνιστών, αποτελούμενο από 195 γυναίκες και 206 άνδρες, με διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης. Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας, όπως τιμές Cronbach’s α, συντελεστές επαναληπτικής αξιοπιστίας ή δείκτες επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης. Συνεπώς, δεν είναι επιστημονικά ορθό να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ψυχομετρικές τιμές χωρίς τεκμηρίωση από τις αντίστοιχες μελέτες επικύρωσης.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση της LCS-SF-13 βασίζεται στις επιλογές του συμμετέχοντα στα δεκατρία ζεύγη δηλώσεων αναγκαστικής επιλογής. Στα ζεύγη 1, 5, 6 και 7 η πρώτη δήλωση αντιπροσωπεύει την εξωτερική εστίαση ελέγχου, ενώ στα υπόλοιπα ζεύγη η πρώτη δήλωση αντιστοιχεί στην εσωτερική εστίαση ελέγχου. Μετά την ανακωδικοποίηση των αντιστρόφως βαθμολογούμενων προτάσεων, υπολογίζεται η συνολική βαθμολογία και οι συμμετέχοντες ταξινομούνται σε άτομα με κυρίαρχη εσωτερική ή εξωτερική εστίαση ελέγχου, ανάλογα με την πλειονότητα των επιλογών τους.

Βιβλιογραφία

Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1–28.

Lefcourt, H. M. (1982). Locus of Control: Current Trends in Theory and Research (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Wallston, K. A. (2005). The validity of the multidimensional health locus of control scales. Journal of Health Psychology, 10(5), 623–631.