Δοκιμασία Διχωτικής Ακοής [ΔΔΑ-30]

Περιγραφή

Η Δοκιμασία Διχωτικής Ακοής (ΔΔΑ-30) αποτελεί νευροψυχολογική και ακουστική δοκιμασία που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της κεντρικής ακουστικής επεξεργασίας και της εγκεφαλικής πλαγίωσης. Κατά τη χορήγησή της παρουσιάζονται ταυτόχρονα διαφορετικά λεκτικά ακουστικά ερεθίσματα στο δεξί και στο αριστερό αυτί μέσω ακουστικών και ο εξεταζόμενος καλείται να ανακαλέσει ή να αναγνωρίσει όσα άκουσε.

Οι δοκιμασίες διχωτικής ακοής βασίζονται στην παρουσίαση ανταγωνιστικών ερεθισμάτων στα δύο αυτιά και επιτρέπουν την ξεχωριστή εκτίμηση της ακρίβειας επεξεργασίας του δεξιού και του αριστερού αυτιού. Σε συχνές μορφές της διαδικασίας χρησιμοποιούνται αριθμητικά ή άλλα λεκτικά ερεθίσματα.

Σκοπός

Βασικός σκοπός της ΔΔΑ-30 είναι η διερεύνηση της λειτουργικής ασυμμετρίας των εγκεφαλικών ημισφαιρίων, της ακουστικής προσοχής και της ικανότητας του ατόμου να επεξεργάζεται ταυτόχρονα διαφορετικές ακουστικές πληροφορίες.

Η διχωτική ακρόαση έχει χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα για τη μελέτη της ακουστικής πλαγίωσης, δηλαδή της σχετικής υπεροχής του ενός αυτιού έναντι του άλλου κατά την επεξεργασία λεκτικών ερεθισμάτων. Σε ερευνητικές εφαρμογές έχει εξεταστεί τόσο σε υγιείς συμμετέχοντες όσο και σε διάφορους κλινικούς πληθυσμούς.

Τρόπος Χορήγησης και Βαθμολόγησης

Τα ακουστικά ερεθίσματα παρουσιάζονται ταυτόχρονα στα δύο αυτιά και ο εξεταζόμενος καλείται να τα ανακαλέσει σύμφωνα με τις οδηγίες της συγκεκριμένης μορφής της δοκιμασίας. Η βαθμολόγηση βασίζεται συνήθως στον αριθμό ή στο ποσοστό των σωστά αναγνωρισμένων ερεθισμάτων για κάθε αυτί χωριστά.

Η σύγκριση της επίδοσης του δεξιού και του αριστερού αυτιού επιτρέπει την εκτίμηση πιθανής υπεροχής του ενός αυτιού και κατ’ επέκταση της λειτουργικής πλαγίωσης στην επεξεργασία των λεκτικών πληροφοριών.

Εγκυρότητα

Η διχωτική ακρόαση αποτελεί καθιερωμένη πειραματική προσέγγιση για τη διερεύνηση της λειτουργικής οργάνωσης της ακουστικής και γλωσσικής επεξεργασίας. Η χρήση διαφορετικών ερεθισμάτων στα δύο αυτιά επιτρέπει την αξιολόγηση της ικανότητας επεξεργασίας ανταγωνιστικών ακουστικών πληροφοριών και την ανάδειξη πιθανών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.

Ερευνητικές εφαρμογές στην ελληνική βιβλιογραφία έχουν χρησιμοποιήσει τη δοκιμασία για τη μελέτη μεταβολών της ακουστικής πλαγίωσης σε διαφορετικές κλινικές καταστάσεις.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία της δοκιμασίας εξαρτάται από τη συγκεκριμένη μορφή των ερεθισμάτων, τις συνθήκες χορήγησης και τον τρόπο βαθμολόγησης. Για την ειδική έκδοση ΔΔΑ-30 δεν εντοπίστηκαν στις διαθέσιμες δημόσιες πηγές συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων είναι σκόπιμο να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με τις προδιαγραφές της συγκεκριμένης έκδοσης και με άλλα νευροψυχολογικά ή ακουολογικά δεδομένα.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα αποτελέσματα μπορούν να αναλυθούν τόσο ως συνολική ακρίβεια όσο και ξεχωριστά για το δεξί και το αριστερό αυτί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορά μεταξύ των δύο αυτιών, καθώς μπορεί να παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εγκεφαλική πλαγίωση, την επιλεκτική ακουστική προσοχή και την αποτελεσματικότητα της επεξεργασίας ανταγωνιστικών λεκτικών ερεθισμάτων.

Η δοκιμασία μπορεί να αξιοποιηθεί σε νευροψυχολογικά, ακουολογικά και ερευνητικά πλαίσια, χωρίς όμως η επίδοση σε αυτή να θεωρείται από μόνη της επαρκής για τη διατύπωση κλινικής διάγνωσης.

Βιβλιογραφία

Κανδύλης, Δ. (1990). Ο έλεγχος της εγκεφαλικής πλαγίωσης με τη δοκιμασία της διχωτικής ακοής στην αγχώδη νεύρωση και τη νευρωσική κατάθλιψη [Διδακτορική διατριβή, Θεσσαλονίκη].

Νηματούδης, Ι., Καπρίνης, Γ., Καράβατος, Α., & Κανδύλης, Δ. (1992). Μεταβολές στην επίδοση των δοκιμασιών διχωτικής ακοής κατά τη διάρκεια φάσεως μανίας. VII Congress of the International Society of Greek Neuroscientists, Χανιά.

Κανδύλης, Δ., Φωκάς, Κ., Καράβατος, Α., Νηματούδης, Ι., & Καπρίνης, Γ. (1994). Αποτελέσματα από την εφαρμογή μιας δοκιμασίας διχωτικής ακοής σε ομάδα καταναγκαστικών ασθενών. 13ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχιατρικής, Χαλκιδική.