Αντιλήψεις για τις Πρακτικές Αναστροφής των Παιδιών [EMBU-PER-23]

Περιγραφή

Το Egna Minnen Beträffande Uppfostran (EMBU-PER) αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς για την αξιολόγηση των αναμνήσεων των ενηλίκων σχετικά με τις πρακτικές ανατροφής που βίωσαν από τους γονείς τους κατά την παιδική ηλικία. Η σύντομη ελληνική προσαρμογή του εργαλείου πραγματοποιήθηκε από την Ε. Παπαδοπούλου και βασίζεται στην αρχική κλίμακα των Perris και συνεργατών. Η σύντομη μορφή περιλαμβάνει 23 προτάσεις, ενώ η πλήρης έκδοση αποτελείται από 81 ερωτήματα οργανωμένα σε δεκαπέντε υποκλίμακες. Οι συμμετέχοντες αξιολογούν ξεχωριστά τη συμπεριφορά της μητέρας και του πατέρα τους, παρέχοντας πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τις γονεϊκές πρακτικές που βίωσαν.

Στόχος

Κύριος στόχος του EMBU-PER είναι η αξιολόγηση των αντιλήψεων και των αναμνήσεων των ατόμων σχετικά με τον τρόπο ανατροφής που ακολούθησαν οι γονείς τους. Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση βασικών διαστάσεων της γονεϊκής συμπεριφοράς και χρησιμοποιείται εκτενώς στην αναπτυξιακή και κλινική ψυχολογία, καθώς και στην έρευνα των οικογενειακών σχέσεων. Μέσα από την εφαρμογή της μπορούν να μελετηθούν οι επιδράσεις των πρώιμων εμπειριών ανατροφής στην ψυχολογική προσαρμογή, την προσωπικότητα, την ψυχική υγεία και τη διαμόρφωση των διαπροσωπικών σχέσεων κατά την ενήλικη ζωή.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Η σύντομη μορφή του EMBU-PER περιλαμβάνει 23 προτάσεις, στις οποίες οι συμμετέχοντες απαντούν ξεχωριστά για τη μητέρα και τον πατέρα τους. Οι απαντήσεις οργανώνονται σε τρεις βασικές διαστάσεις γονεϊκής συμπεριφοράς: υπερπροστασία, απόρριψη και συναισθηματική ζεστασιά ή στοργή. Κάθε μία από τις διαστάσεις αξιολογείται ανεξάρτητα για κάθε γονέα, επιτρέποντας τη σύγκριση των αντιλήψεων σχετικά με τη μητρική και την πατρική συμπεριφορά. Η πλήρης έκδοση της κλίμακας περιλαμβάνει 81 προτάσεις και δεκαπέντε επιμέρους υποκλίμακες, προσφέροντας αναλυτικότερη αξιολόγηση των γονεϊκών πρακτικών. Η ελληνική προσαρμογή βασίστηκε σε δείγμα 204 ενηλίκων.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιείται με τον υπολογισμό ξεχωριστών βαθμολογιών για καθεμία από τις τρεις βασικές διαστάσεις της γονεϊκής συμπεριφοράς τόσο για τη μητέρα όσο και για τον πατέρα. Οι βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ενός συνολικού προφίλ αντιλαμβανόμενης γονεϊκής ανατροφής και μπορούν να συσχετιστούν με μεταβλητές όπως η ψυχική υγεία, η προσωπικότητα, η αυτοεκτίμηση, η συναισθηματική ρύθμιση, οι αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές, καθώς και η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Στην επιστημονική έρευνα εφαρμόζονται περιγραφικά στατιστικά, αναλύσεις αξιοπιστίας με τον δείκτη Cronbach’s α, αναλύσεις συσχέτισης, παραγοντικές αναλύσεις, αναλύσεις παλινδρόμησης και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, ανάλογα με τους στόχους της μελέτης.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Η εγκυρότητα του EMBU-PER έχει τεκμηριωθεί μέσα από τις συσχετίσεις της κλίμακας με δημογραφικά χαρακτηριστικά, δείκτες κοινωνικής επιθυμητότητας και άλλες ψυχολογικές μεταβλητές, καθώς και μέσω της εφαρμογής της τόσο σε κλινικούς πληθυσμούς, όπως άτομα με αγοραφοβία, κοινωνική φοβία και εξαρτήσεις, όσο και σε μη κλινικά δείγματα. Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας των τριών βασικών υποκλιμάκων κυμαίνεται από Cronbach’s α = 0,54 έως 0,83, γεγονός που υποδηλώνει αποδεκτική έως υψηλή εσωτερική συνοχή ανάλογα με την υποκλίμακα.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται με χρήση τετραβάθμιας κλίμακας Likert, όπου το 1 αντιστοιχεί στο «Δεν συνέβη ποτέ» και το 4 στο «Συνέβαινε τις περισσότερες φορές». Για κάθε μία από τις τρεις βασικές διαστάσεις αθροίζονται οι βαθμολογίες των αντίστοιχων ερωτήσεων, ξεχωριστά για τη μητέρα και τον πατέρα. Οι υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη παρουσία της αντίστοιχης γονεϊκής συμπεριφοράς, επιτρέποντας τη συγκριτική αξιολόγηση των αντιλαμβανόμενων πρακτικών ανατροφής μεταξύ των δύο γονέων και μεταξύ διαφορετικών ομάδων πληθυσμού.

Βιβλιογραφία

Perris, C., Jacobsson, L., Lindstrom, H., von Knorring, L., & Perris, H. (1980). Development of a new inventory for assessing memories of parental rearing behaviour. Acta Psychiatrica Scandinavica, 61, 265–274.

Arrindel, W. A., Perris, H., Denia, M., van der Ende, J., Perris, C., Kokkevi, A., Anasagasti, J. I., & Eisemann, M. (1988). The constancy of structure of perceived parental rearing style in Greek and Spanish subjects as compared with the Dutch. International Journal of Psychology, 23, 3–23.