Κλίμακα συναισθηματικής νοημοσύνης του Wong [WEIS-20]

Περιγραφή

Η Wong and Law Emotional Intelligence Scale (WLEIS-16) είναι ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Wong και Law (2002). Αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τις ικανότητές τους να αναγνωρίζουν, να κατανοούν, να αξιοποιούν και να ρυθμίζουν τα συναισθήματα.

Η ορθή ονομασία της κλίμακας είναι Wong and Law Emotional Intelligence Scale, με συντομογραφία WLEIS, και όχι απλώς Wong’s Emotional Intelligence Scale ή WEIS. Το εργαλείο βασίζεται στο μοντέλο ικανοτήτων της συναισθηματικής νοημοσύνης και χρησιμοποιείται ευρέως στην οργανωσιακή, εκπαιδευτική και κοινωνική έρευνα.

Στόχος

Βασικός στόχος της WLEIS-16 είναι η αξιολόγηση των αντιλαμβανόμενων συναισθηματικών ικανοτήτων του ατόμου. Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης με την εργασιακή ικανοποίηση, την ηγεσία, την απόδοση, την οργανωσιακή δέσμευση, την ψυχολογική ευημερία, τη διαχείριση του άγχους και την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών ή οργανωσιακών παρεμβάσεων. Ωστόσο, δεν αποτελεί κλινικό διαγνωστικό εργαλείο ούτε αντικειμενική δοκιμασία επίδοσης στη συναισθηματική νοημοσύνη.

Δομή της κλίμακας

Η WLEIS-16 περιλαμβάνει 16 προτάσεις, οργανωμένες σε τέσσερις υποκλίμακες των τεσσάρων ερωτήσεων.

Αξιολόγηση των συναισθημάτων του εαυτού

Η διάσταση Self-Emotion Appraisal εξετάζει την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει, να κατανοεί και να εκφράζει τα δικά του συναισθήματα. Υψηλή βαθμολογία υποδηλώνει μεγαλύτερη συναισθηματική αυτοεπίγνωση.

Αξιολόγηση των συναισθημάτων των άλλων

Η διάσταση Others’ Emotion Appraisal αφορά την ικανότητα αναγνώρισης και κατανόησης των συναισθημάτων των άλλων μέσα από λεκτικά και μη λεκτικά στοιχεία. Συνδέεται με τη συναισθηματική ευαισθησία και την κατανόηση των διαπροσωπικών αντιδράσεων.

Αξιοποίηση των συναισθημάτων

Η διάσταση Use of Emotion εξετάζει τον βαθμό στον οποίο το άτομο χρησιμοποιεί τα συναισθήματά του για να ενισχύσει την παρακίνηση, την επιμονή, τη στοχοκατευθυνόμενη συμπεριφορά και την προσωπική αποτελεσματικότητα.

Ρύθμιση των συναισθημάτων

Η διάσταση Regulation of Emotion αξιολογεί την αντιλαμβανόμενη ικανότητα διαχείρισης και τροποποίησης των συναισθηματικών αντιδράσεων. Αφορά κυρίως τη διατήρηση συναισθηματικού ελέγχου και την προσαρμογή σε απαιτητικές καταστάσεις.

Η κλίμακα δεν περιλαμβάνει πέντε διαστάσεις αυτοσυναίσθησης, αυτορρύθμισης, κινήτρων, ενσυναίσθησης και κοινωνικών δεξιοτήτων. Αυτή η πενταδιάστατη παρουσίαση συνδέεται περισσότερο με το μοντέλο του Goleman και δεν αντιστοιχεί στην επίσημη δομή της WLEIS-16.

Χορήγηση και βαθμολόγηση

Στην αρχική μορφή, οι απαντήσεις καταγράφονται σε επταβάθμια κλίμακα Likert, από:

1 = Διαφωνώ απόλυτα
2 = Διαφωνώ
3 = Διαφωνώ σε κάποιο βαθμό
4 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
5 = Συμφωνώ σε κάποιο βαθμό
6 = Συμφωνώ
7 = Συμφωνώ απόλυτα

Σε ορισμένες μεταγενέστερες προσαρμογές έχει χρησιμοποιηθεί πενταβάθμια κλίμακα. Η μορφή απάντησης πρέπει να δηλώνεται με σαφήνεια και να παραμένει σταθερή σε ολόκληρη τη μελέτη.

Η βαθμολογία κάθε υποκλίμακας προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των τεσσάρων αντίστοιχων ερωτήσεων. Στην επταβάθμια μορφή, η αθροιστική βαθμολογία κάθε διάστασης κυμαίνεται από 4 έως 28, ενώ ο μέσος όρος από 1 έως 7.

Μπορεί να υπολογιστεί και συνολική βαθμολογία συναισθηματικής νοημοσύνης από το σύνολο των 16 ερωτήσεων. Ωστόσο, συνιστάται να παρουσιάζονται παράλληλα οι τέσσερις επιμέρους διαστάσεις, επειδή παρέχουν πληρέστερο προφίλ των αντιλαμβανόμενων συναισθηματικών ικανοτήτων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερη αυτοαναφερόμενη συναισθηματική νοημοσύνη.

Δεν έχουν καθοριστεί καθολικά διαγνωστικά όρια για την ταξινόμηση των ατόμων σε χαμηλή, μέτρια ή υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη.

Στατιστική ανάλυση

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών για κάθε υποκλίμακα και για τη συνολική βαθμολογία. Η εσωτερική συνέπεια εξετάζεται χωριστά για τις τέσσερις διαστάσεις με τον συντελεστή Cronbach’s alpha ή McDonald’s omega.

Η τετραπαραγοντική δομή μπορεί να ελεγχθεί με επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση. Η εγκυρότητα κατασκευής διερευνάται μέσω των σχέσεων της WLEIS-16 με συναφείς έννοιες, όπως η ενσυναίσθηση, η συναισθηματική ρύθμιση, η εργασιακή ικανοποίηση και η ψυχολογική ευημερία, καθώς και με τη διάκρισή της από χαρακτηριστικά προσωπικότητας.

Σε συγκρίσεις διαφορετικών χωρών, πολιτισμών ή επαγγελματικών ομάδων πρέπει να εξετάζεται η ισοδυναμία μέτρησης πριν από την ερμηνεία διαφορών στις μέσες βαθμολογίες.

Αξιοπιστία και εγκυρότητα

Οι αρχικές μελέτες υποστήριξαν την τετραπαραγοντική δομή της WLEIS και ανέφεραν ικανοποιητική έως υψηλή εσωτερική συνέπεια, με συντελεστές Cronbach’s alpha περίπου από 0,76 έως 0,89. Μεταγενέστερες έρευνες παρείχαν περαιτέρω ενδείξεις συγκλίνουσας, διακριτής και κριτηριακής εγκυρότητας.

Η ψυχομετρική επάρκεια πρέπει να επανεξετάζεται σε κάθε νέα γλωσσική ή πολιτισμική προσαρμογή. Η χρήση μεταφρασμένης έκδοσης προϋποθέτει κατάλληλη διαδικασία μετάφρασης και αντίστροφης μετάφρασης, πιλοτική εφαρμογή και έλεγχο της παραγοντικής δομής.

Εφαρμογές και περιορισμοί

Η WLEIS-16 μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην οργανωσιακή ψυχολογία, στην εκπαίδευση, στην έρευνα ηγεσίας και στη μελέτη της επαγγελματικής ευημερίας. Η συντομία της διευκολύνει την ενσωμάτωσή της σε ευρύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα.

Επειδή αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς, αξιολογεί τις προσωπικές αντιλήψεις των συμμετεχόντων και όχι την αντικειμενικά αποδεδειγμένη ικανότητά τους να επεξεργάζονται συναισθηματικές πληροφορίες. Οι απαντήσεις μπορεί να επηρεάζονται από την κοινωνική επιθυμητότητα, την αυτογνωσία και τη γενικότερη αυτοεκτίμηση.

Η κλίμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικό κριτήριο για επιλογή προσωπικού, προαγωγές ή άλλες αποφάσεις που επηρεάζουν σημαντικά την επαγγελματική πορεία ενός ατόμου.

Βιβλιογραφία

Davies, M., Stankov, L., & Roberts, R. D. (1998). Emotional intelligence: In search of an elusive construct. Journal of Personality and Social Psychology, 75(4), 989–1015.

Kafetsios, K., & Zampetakis, L. A. (2008). Emotional intelligence and job satisfaction: Testing the mediatory role of positive and negative affect at work. Personality and Individual Differences, 44(3), 712–722.

Law, K. S., Wong, C.-S., & Song, L. J. (2004). The construct and criterion validity of emotional intelligence and its potential utility for management studies. Journal of Applied Psychology, 89(3), 483–496.

Mayer, J. D., & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. J. Sluyter (Eds.), Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (pp. 3–31). Basic Books.

Wong, C.-S., & Law, K. S. (2002). The effects of leader and follower emotional intelligence on performance and attitude: An exploratory study. The Leadership Quarterly, 13(3), 243–274.