Συμπεριφορά Οργανωσιακής Ιδιότητας [OCB]

Περιγραφή

Η Organizational Citizenship Behavior (OCB) αναφέρεται σε προαιρετικές εργασιακές συμπεριφορές που υπερβαίνουν τις τυπικές απαιτήσεις μιας θέσης εργασίας και συμβάλλουν στην αποτελεσματική λειτουργία του οργανισμού και στη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος.

Η προσέγγιση των Smith, Organ και Near (1983) επικεντρώνεται κυρίως σε δύο διαστάσεις: τον Αλτρουισμό (Altruism) και τη Συνείδηση (Conscientiousness).

Στόχος

Βασικός στόχος της αξιολόγησης της OCB είναι η μέτρηση των προαιρετικών και υποστηρικτικών συμπεριφορών των εργαζομένων που δεν αποτελούν απαραίτητα τυπικές υποχρεώσεις της θέσης τους, αλλά μπορούν να ενισχύσουν την οργανωσιακή αποτελεσματικότητα και συνεργασία.

Διαστάσεις

Αλτρουισμός (Altruism): αφορά συμπεριφορές εθελοντικής βοήθειας και υποστήριξης προς συναδέλφους σε ζητήματα που σχετίζονται με την εργασία.

Συνείδηση (Conscientiousness): αφορά συμπεριφορές υπευθυνότητας και συνέπειας που υπερβαίνουν τις ελάχιστες απαιτήσεις του εργασιακού ρόλου.

Βαθμολόγηση

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται με 5βάθμια κλίμακα Likert, από 1 = Ποτέ έως 5 = Πάντα, μέσω της οποίας καταγράφεται η συχνότητα των σχετικών συμπεριφορών.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη παρουσία συμπεριφορών οργανωσιακής ιδιότητας στην αντίστοιχη διάσταση.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά στοιχεία, έλεγχο αξιοπιστίας, συσχετίσεις και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων.

Οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να εξεταστούν σε σχέση με άλλες οργανωσιακές μεταβλητές, ανάλογα με τους στόχους της εκάστοτε έρευνας.

Ερμηνεία

Υψηλότερες βαθμολογίες στην OCB αντανακλούν συχνότερη εκδήλωση εθελοντικών και υποστηρικτικών εργασιακών συμπεριφορών που μπορούν να συμβάλλουν θετικά στη λειτουργία του οργανισμού.

Η ερμηνεία είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται ανά διάσταση και σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος και του εξεταζόμενου δείγματος.

Εφαρμογές

Η OCB χρησιμοποιείται στην οργανωσιακή ψυχολογία, τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού και την έρευνα εργασιακής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα για τη μελέτη της συνεργασίας, της οργανωσιακής αποτελεσματικότητας και των συμπεριφορών που υπερβαίνουν τις τυπικές απαιτήσεις ενός εργασιακού ρόλου.

Βιβλιογραφία

Smith, C. A., Organ, D. W., & Near, J. P. (1983). Organizational citizenship behavior: Its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology, 68(4), 653–663.

Organ, D. W. (1988). Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome. Lexington Books.

Organ, D. W., Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (2006). Organizational Citizenship Behavior: Its Nature, Antecedents, and Consequences. Sage Publications.