Κλίμακα για την Έκφραση του Θυμού [STAXI-24]
Σύντομη Περιγραφή
Το STAXI είναι ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς που αποτελείται από 24 ερωτήσεις και αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αντιδρά ή συμπεριφέρεται όταν νιώθει θυμό. Το εργαλείο περιλαμβάνει τρεις υποκλίμακες: την εξωτερίκευση του θυμού, την εσωτερίκευση του θυμού και τον έλεγχο του θυμού. Το ερωτηματολόγιο έχει μεταφραστεί και προσαρμοστεί στα ελληνικά με τη διαδικασία της αντίστροφης μετάφρασης από διπλώματούχους ψυχολόγους.
Σκοπός
Σκοπός της κλίμακας είναι η μέτρηση του τρόπου με τον οποίο ένα άτομο διαχειρίζεται και εκφράζει τον θυμό του, είτε προς το εξωτερικό περιβάλλον είτε ενδοπροσωπικά, και σε ποιο βαθμό είναι ικανό να ελέγχει αυτές τις αντιδράσεις. Η μέτρηση αυτή είναι σημαντική για την κατανόηση ψυχοσυναισθηματικών προτύπων και μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο στην κλινική πρακτική όσο και στην έρευνα.
Τρόπος Βαθμολόγησης
Η βαθμολόγηση του STAXI βασίζεται σε τετράβαθμη κλίμακα τύπου Likert (1 = σχεδόν ποτέ, 2 = μερικές φορές, 3 = συχνά, 4 = σχεδόν πάντα). Δεν υπάρχουν αρνητικά διατυπωμένες ερωτήσεις. Οι 24 ερωτήσεις κατατάσσονται σε τρεις υποκλίμακες:
Υποκλίμακα Α (εξωτερίκευση θυμού): 2, 7, 9, 12, 14, 19, 22, 23
Υποκλίμακα Β (εσωτερίκευση θυμού): 1, 3, 4, 8, 11, 18, 20, 24
Υποκλίμακα Γ (έλεγχος θυμού): 5, 6, 10, 13, 16, 17, 21
Η συνολική βαθμολογία μπορεί να προκύψει με τον τύπο: Υποκλίμακα Α + Υποκλίμακα Β – Υποκλίμακα Γ + 16.
Εγκυρότητα
Το εργαλείο παρουσιάζει καλή εννοιολογική εγκυρότητα. Η ελληνική προσαρμογή βασίστηκε σε αναγνωρισμένη διαδικασία μετάφρασης και πολιτισμικής προσαρμογής του αρχικού εργαλείου του Spielberger και συνεργατών. Η θεματική διάρθρωση και ο διαχωρισμός των παραγόντων επιβεβαιώθηκαν με βάση το θεωρητικό υπόβαθρο και την κλινική χρήση του εργαλείου.
Αξιοπιστία
Ο δείκτης εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s α παρουσίασε τιμές: 0,72 για την εξωτερίκευση του θυμού, 0,66 για την εσωτερίκευση και 0,85 για τον έλεγχο του θυμού. Η αξιοπιστία της συνολικής κλίμακας δεν αναφέρεται ρητά, καθώς ο τρόπος υπολογισμού βασίζεται στον συνδυασμό των επιμέρους υποκλιμάκων.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Το εργαλείο εφαρμόστηκε σε δείγμα 375 ατόμων: 175 φοιτητές και 200 δημόσιοι υπάλληλοι. Το 35,2% ήταν άνδρες και το 64,8% γυναίκες. Η μέση ηλικία ήταν 31,7 έτη. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας (Κομοτηνή, Καβάλα, Κατερίνη) και οι συμμετοχές ήταν ανώνυμες και εθελοντικές. Η χρήση των δεδομένων επέτρεψε τη στατιστική επιβεβαίωση των τριών παραγόντων και της αξιοπιστίας του εργαλείου για τον ελληνικό πληθυσμό.
Βιβλιογραφία
Spielberger, C. D., Johnson, E. H., Russell, S. F., Crane, R. J., Jacobs, G. A., & Worden, T. J. (1985). The experience and expression of anger: Construction and validation of an anger expression scale. In M. A. Chesney & R. H. Rosenman (Eds.), Anger and hostility in cardiovascular and behavioral disorders (pp. 5–30). New York: Hemisphere.