Γνώμη για την Ψυχική Αρρώστια [OMI-51]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Κλίμακα Γνώμη για την Ψυχική Αρρώστια [ΓΨΑ-51] (Option about Mental Illness – OMI-51) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης των στάσεων και των αντιλήψεων των ατόμων απέναντι στην ψυχική νόσο. Σκοπός της κλίμακας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται τα άτομα με ψυχικές διαταραχές, καθώς και η αποτύπωση κοινωνικών πεποιθήσεων που σχετίζονται με την αποδοχή, την απόρριψη, την κοινωνική απόσταση και την υποστήριξη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας. Η OMI-51 αποτέλεσε από την ανάπτυξή της ένα σημαντικό ερευνητικό εργαλείο για την ποσοτικοποίηση των στάσεων απέναντι στην ψυχική ασθένεια.

Σκοπός Κλίμακας

Βασικός σκοπός της OMI-51 είναι η μέτρηση των διαφορετικών διαστάσεων των στάσεων απέναντι στην ψυχική νόσο. Η κλίμακα επιτρέπει την αξιολόγηση των κοινωνικών αντιλήψεων και των πεποιθήσεων που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται και αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους που παρουσιάζουν ψυχικές δυσκολίες.

Η χρήση της κλίμακας συμβάλλει στη μελέτη του κοινωνικού στίγματος, στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν την κοινωνική αποδοχή και στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών ή κοινωνικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των στάσεων απέναντι στην ψυχική υγεία.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η Κλίμακα Γνώμη για την Ψυχική Αρρώστια δημιουργήθηκε από τους Cohen και Struening το 1962 και αποτελείται από 51 στοιχεία. Πρόκειται για ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο προσδιορισμού και διάκρισης των αντιλήψεων της κοινότητας απέναντι στην ψυχική ασθένεια.

Τα δεδομένα που προκύπτουν από την εφαρμογή της κλίμακας μπορούν να αξιοποιηθούν σε ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ κοινωνικών χαρακτηριστικών, γνώσεων σχετικά με την ψυχική υγεία και στάσεων απέναντι στα άτομα με ψυχικές διαταραχές. Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση αλλαγών στις αντιλήψεις πριν και μετά από προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

Βαθμολόγηση

Η μέτρηση πραγματοποιείται μέσω εξαβάθμιας κλίμακας τύπου Likert, στην οποία οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας τους με μια σειρά θετικών και αρνητικών απόψεων σχετικά με την ψυχική νόσο. Κάθε στοιχείο βαθμολογείται σε κλίμακα από 1 («συμφωνώ απόλυτα») έως 6 («διαφωνώ απόλυτα»), ενώ κάθε απάντηση αντιστοιχεί στον αριθμό που επιλέγει ο συμμετέχων.

Η συνολική βαθμολογία και οι επιμέρους δείκτες προκύπτουν από τη σύνθεση των απαντήσεων στα στοιχεία της κλίμακας. Οι υψηλότερες βαθμολογίες στους επιμέρους παράγοντες αντανακλούν μεγαλύτερη συμφωνία του ατόμου με τις συγκεκριμένες διαστάσεις στάσης που αξιολογούνται.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική ανάλυση της OMI-51 βασίζεται στην αξιολόγηση των επιμέρους παραγόντων που προκύπτουν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων. Οι βαθμολογίες κάθε παράγοντα υπολογίζονται από το άθροισμα των απαντήσεων και την εφαρμογή της κατάλληλης μετατροπής, ώστε να προκύπτουν δείκτες που αντιπροσωπεύουν διαφορετικές διαστάσεις των κοινωνικών στάσεων.

Οι βασικοί παράγοντες που έχουν αναδειχθεί μέσω της στατιστικής ανάλυσης περιλαμβάνουν την κοινωνική διάκριση, τον κοινωνικό περιορισμό, την κοινωνική φροντίδα, την κοινωνική ενσωμάτωση και την αιτιολογία της ψυχικής ασθένειας. Η ανάλυση αυτών των διαστάσεων επιτρέπει μια ολοκληρωμένη κατανόηση των στάσεων απέναντι στην ψυχική νόσο.

Εγκυρότητα Κλίμακας

Η ΓΨΑ-51 παρουσιάζει ικανοποιητική εγκυρότητα ως εργαλείο μέτρησης των στάσεων απέναντι στην ψυχική ασθένεια. Η κλίμακα έχει μεταφραστεί και προσαρμοστεί στην ελληνική γλώσσα, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση της σε ελληνικούς πληθυσμούς και την αξιολόγηση των κοινωνικών αντιλήψεων στο ελληνικό πολιτισμικό πλαίσιο.

Η δομή των παραγόντων της κλίμακας υποστηρίζει τη θεωρητική της βάση, καθώς οι διαστάσεις που αξιολογούνται αντανακλούν διαφορετικές πλευρές της κοινωνικής αντίληψης για την ψυχική ασθένεια.

Αξιοπιστία Κλίμακας

Η αξιοπιστία της ΓΨΑ-51 έχει αξιολογηθεί μέσω της αξιοπιστίας δοκιμής–επανάληψης. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλές τιμές αξιοπιστίας τόσο για τη συνολική κλίμακα όσο και για τους επιμέρους παράγοντές της, υποδεικνύοντας σταθερότητα των μετρήσεων στον χρόνο.

Η υψηλή αξιοπιστία καθιστά την OMI-51 κατάλληλη για ερευνητική χρήση σε μελέτες κοινωνικών στάσεων, ψυχικής υγείας και κοινωνικού στίγματος.

Εφαρμογές Κλίμακας

Η OMI-51 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κοινωνικές, εκπαιδευτικές και ερευνητικές εφαρμογές για την αξιολόγηση των αντιλήψεων απέναντι στην ψυχική νόσο. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τη διερεύνηση του κοινωνικού στίγματος, την αξιολόγηση της ενημέρωσης του πληθυσμού και τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποδοχής και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Βιβλιογραφία

Cohen, J., & Struening, E. L. (1962). Opinions about mental illness in the personnel of two large mental hospitals. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 64(5), 349.

Madianos, M., Economou, M., Peppou, L. E., Kallergis, G., Rogakou, E., & Alevizopoulos, G. (2012). Measuring public attitudes to severe mental illness in Greece: Development of a new scale. The European Journal of Psychiatry, 26(1), 55-67.