Δείκτης επιπολιτισμού του Βανκούβερ [VIA-20]

Περιγραφή

Ο Δείκτης Πολιτισμικής Προσαρμογής του Βανκούβερ (Vancouver Index of Acculturation – VIA) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της πολιτισμικής προσαρμογής (acculturation) ατόμων που έρχονται σε συστηματική επαφή με περισσότερα από ένα πολιτισμικά περιβάλλοντα.

Σε αντίθεση με προσεγγίσεις που αντιλαμβάνονται την πολιτισμική προσαρμογή ως μία ενιαία πορεία από τον πολιτισμό προέλευσης προς τον πολιτισμό υποδοχής, το VIA βασίζεται σε ένα δισδιάστατο μοντέλο. Εξετάζει χωριστά τον βαθμό διατήρησης του πολιτισμού προέλευσης και τον βαθμό συμμετοχής ή ταύτισης με τον πολιτισμό υποδοχής.

Στόχος

Βασικός στόχος του VIA είναι να αποτυπώσει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σχετίζεται ταυτόχρονα με την πολιτισμική του κληρονομιά και με τον κυρίαρχο ή πολιτισμό υποδοχής.

Το εργαλείο επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση διαφορετικών προτύπων πολιτισμικής προσαρμογής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη μελέτη της πολιτισμικής ταυτότητας, της κοινωνικής ένταξης, της ψυχολογικής προσαρμογής και της διαπολιτισμικής εμπειρίας.

Δομή της Κλίμακας

Η αρχική μορφή του VIA αποτελείται από 20 δηλώσεις, οι οποίες κατανέμονται σε δύο παράλληλες υποκλίμακες:

Heritage Culture – Πολιτισμός Προέλευσης: Αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο το άτομο διατηρεί ενδιαφέρον, συμμετοχή και ταύτιση με τον πολιτισμό προέλευσής του.

Mainstream Culture – Κυρίαρχος Πολιτισμός: Αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο το άτομο ενδιαφέρεται, συμμετέχει και ταυτίζεται με τον πολιτισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Οι δηλώσεις εξετάζουν τομείς όπως οι πολιτισμικές παραδόσεις, οι κοινωνικές σχέσεις, οι αξίες, η ψυχαγωγία και η καθημερινή συμμετοχή σε πολιτισμικές πρακτικές.

Βαθμολόγηση

Στην αρχική μορφή του εργαλείου οι απαντήσεις καταγράφονται σε 9βάθμια κλίμακα Likert, από χαμηλό έως υψηλό βαθμό συμφωνίας.

Οι δύο διαστάσεις βαθμολογούνται ξεχωριστά και δεν συνιστάται να συγχωνεύονται σε μία ενιαία συνολική βαθμολογία. Υψηλή βαθμολογία στην υποκλίμακα πολιτισμού προέλευσης δείχνει ισχυρότερη διατήρηση και σύνδεση με την αρχική πολιτισμική ταυτότητα, ενώ υψηλή βαθμολογία στην υποκλίμακα κυρίαρχου πολιτισμού υποδηλώνει μεγαλύτερη συμμετοχή και ταύτιση με το πολιτισμικό περιβάλλον υποδοχής.

Ο συνδυασμός των δύο διαστάσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την περιγραφή διαφορετικών μορφών πολιτισμικής προσαρμογής, όπως η ενσωμάτωση, η αφομοίωση, ο διαχωρισμός ή η περιθωριοποίηση.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Το VIA χρησιμοποιείται ευρέως σε έρευνες διαπολιτισμικής ψυχολογίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης. Οι δύο υποκλίμακες μπορούν να αναλυθούν ανεξάρτητα μέσω μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων, συσχετίσεων, παλινδρομήσεων και συγκρίσεων μεταξύ ομάδων.

Το εργαλείο μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης της πολιτισμικής προσαρμογής με μεταβλητές όπως η ψυχική ευεξία, η κοινωνική υποστήριξη, η πολιτισμική ταυτότητα, το στρες προσαρμογής και η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Αξιοπιστία και Εγκυρότητα

Η αρχική μελέτη ανάπτυξης του VIA παρείχε ενδείξεις για ικανοποιητική εσωτερική συνέπεια, κατασκευαστική εγκυρότητα και διακριτή μέτρηση των δύο πολιτισμικών διαστάσεων.

Η δισδιάστατη προσέγγιση του εργαλείου αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς αναγνωρίζει ότι η διατήρηση του πολιτισμού προέλευσης δεν αποκλείει απαραίτητα την ταυτόχρονη υιοθέτηση στοιχείων του πολιτισμού υποδοχής.

Εφαρμογές

Το VIA μπορεί να αξιοποιηθεί σε ερευνητικά και εφαρμοσμένα πλαίσια που σχετίζονται με τη μετανάστευση, τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, τη συμβουλευτική, την κοινωνική ένταξη και την ψυχολογική προσαρμογή πληθυσμών που ζουν μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών πλαισίων.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να λαμβάνει υπόψη το συγκεκριμένο πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο, καθώς και τη γλωσσική και πολιτισμική προσαρμογή της εκάστοτε έκδοσης του εργαλείου.

Βιβλιογραφία

Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology: An International Review, 46(1), 5–34.

Ryder, A. G., Alden, L. E., & Paulhus, D. L. (2000). Is acculturation unidimensional or bidimensional? A head-to-head comparison using guidelines for instrument development and validation. Journal of Personality and Social Psychology, 79(1), 49–65.

Sam, D. L., & Berry, J. W. (2010). Acculturation: When individuals and groups of different cultural backgrounds meet. Perspectives on Psychological Science, 5(4), 472–481.

Ward, C., & Kennedy, A. (1993). Psychological and sociocultural adjustment during cross-cultural transitions: A comparison of secondary students overseas and at home. International Journal of Psychology, 28(2), 129–147.