Κλίμακα Αξιολόγησης Δεξιοτήτων για Παιδιά Ηλικίας 5–6 Ετών

Περιγραφή Κλίμακας

Η Κλίμακα Αξιολόγησης Δεξιοτήτων για Παιδιά Ηλικίας 5–6 Ετών αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης βασικών αναπτυξιακών δεξιοτήτων και επιμέρους χαρακτηριστικών της συμπεριφοράς παιδιών προσχολικής ηλικίας. Η κλίμακα βασίζεται στην εργασία των Desforges και Lindsay και έχει προσαρμοστεί για χρήση στον ελληνικό πληθυσμό από τις Α. Μαριδάκη-Κασσωτάκη και Μ. Ράλλη.

Η αξιολόγηση επικεντρώνεται σε δεξιότητες που θεωρούνται σημαντικές για την αναπτυξιακή πορεία και τη μετάβαση του παιδιού από την προσχολική στη σχολική εκπαίδευση. Μέσω της συστηματικής παρατήρησης της επίδοσης του παιδιού, παρέχεται μια συνολική εικόνα των δυνατοτήτων του σε διαφορετικούς τομείς ανάπτυξης.

Η ευρύτερη οικογένεια εργαλείων της Infant Rating Scale έχει μελετηθεί ως μέσο πρώιμης αναγνώρισης πιθανών μαθησιακών δυσκολιών και αναπτυξιακών αναγκών.

Στόχος

Βασικός στόχος της κλίμακας είναι η αξιολόγηση βασικών δεξιοτήτων παιδιών ηλικίας 5 έως 6 ετών και ο εντοπισμός πιθανών περιοχών στις οποίες το παιδί παρουσιάζει αυξημένες δυνατότητες ή, αντίθετα, ενδέχεται να χρειάζεται πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη.

Η χρήση της μπορεί να συμβάλει στην αποτύπωση της σχολικής ετοιμότητας, στην παρακολούθηση της αναπτυξιακής εξέλιξης και στον έγκαιρο εντοπισμό δυσκολιών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη μελλοντική μαθησιακή πορεία του παιδιού.

Δομή της Κλίμακας

Η κλίμακα περιλαμβάνει 20 κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία οργανώνονται σε πέντε βασικούς τομείς δεξιοτήτων:

Γλωσσικές δεξιότητες, οι οποίες αφορούν την κατανόηση και τη χρήση του λόγου.

Μαθηματικές δεξιότητες, οι οποίες σχετίζονται με βασικές αριθμητικές και ποσοτικές έννοιες.

Κοινωνικές δεξιότητες, οι οποίες εξετάζουν τον τρόπο αλληλεπίδρασης του παιδιού με τους άλλους και την προσαρμογή του σε κοινωνικές καταστάσεις.

Κινητικές δεξιότητες, οι οποίες αφορούν στοιχεία της κινητικής ανάπτυξης και του συντονισμού.

Δεξιότητες αυτονομίας στη μάθηση, οι οποίες αποτυπώνουν τον βαθμό στον οποίο το παιδί μπορεί να εμπλέκεται ανεξάρτητα σε δραστηριότητες μάθησης.

Κάθε κριτήριο περιλαμβάνει τέσσερις δραστηριότητες ή επίπεδα επίδοσης, διαβαθμισμένα από το ευκολότερο προς το δυσκολότερο.

Τρόπος Χορήγησης

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από τον/την εκπαιδευτικό, συνήθως τον/τη νηπιαγωγό, με βάση τη συστηματική παρατήρηση της συμπεριφοράς και της επίδοσης του παιδιού.

Ο αξιολογητής εξετάζει ποιο από τα διαβαθμισμένα επίπεδα κάθε κριτηρίου αντιστοιχεί καλύτερα στις δεξιότητες που μπορεί να επιδείξει το παιδί. Με τον τρόπο αυτό η αξιολόγηση δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη επίδοση, αλλά βασίζεται στην ευρύτερη εικόνα της λειτουργικότητας του παιδιού στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να συνοδεύεται από δημογραφικές πληροφορίες, όπως το φύλο, η ηλικία και το επάγγελμα των γονέων, καθώς και από πληροφορίες σχετικά με πιθανά προβλήματα υγείας.

Βαθμολόγηση

Κάθε ένα από τα 20 κριτήρια βαθμολογείται σε κλίμακα από 0 έως 4 βαθμούς.

Η βαθμολογία καθορίζεται από τον αριθμό των δραστηριοτήτων ή επιπέδων που, κατά την κρίση του/της νηπιαγωγού, μπορεί να εκτελέσει επιτυχώς το παιδί. Εάν το παιδί δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει καμία από τις προβλεπόμενες δραστηριότητες ενός κριτηρίου, λαμβάνει βαθμολογία 0.

Η συνολική βαθμολογία μπορεί επομένως να κυμαίνεται από 0 έως 80 μονάδες, με τις υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν υψηλότερο συνολικό επίπεδο ανάπτυξης των αξιολογούμενων δεξιοτήτων.

Η κλίμακα επιτρέπει την εξαγωγή τριών επιπέδων πληροφορίας: βαθμολογία ανά επιμέρους κριτήριο, βαθμολογία ανά αναπτυξιακό τομέα και συνολική βαθμολογία.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι σημαντικό να πραγματοποιείται τόσο σε συνολικό όσο και σε επιμέρους επίπεδο, καθώς ένα παιδί μπορεί να παρουσιάζει υψηλή επίδοση σε έναν αναπτυξιακό τομέα και χαμηλότερη επίδοση σε κάποιον άλλο.

Δείγμα Ελληνικής Στάθμισης

Κατά τη διαδικασία στάθμισης της ελληνικής προσαρμογής συμμετείχαν 533 παιδιά προσχολικής ηλικίας, από τα οποία 263 ήταν αγόρια και 270 κορίτσια.

Το δείγμα προερχόταν από 36 νηπιαγωγεία διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων η Αττική, η Στερεά Ελλάδα, η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Ήπειρος, η Μακεδονία, νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη.

Η μέση ηλικία των παιδιών ήταν 68,83 μήνες, με τυπική απόκλιση 3,18 μήνες.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία της ελληνικής προσαρμογής εξετάστηκε, μεταξύ άλλων, μέσω της μεθόδου της επαναληπτικής μέτρησης. Η συσχέτιση μεταξύ των μετρήσεων για τη συνολική κλίμακα ήταν ιδιαίτερα υψηλή, περίπου 0,98, στοιχείο που υποδεικνύει πολύ καλή χρονική σταθερότητα.

Η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους κριτηρίων εξετάστηκε με τον συντελεστή Cronbach’s α, με τις τιμές να κυμαίνονται περίπου από 0,58 έως 0,87. Οι τιμές αυτές παρέχουν υποστήριξη για την αξιοπιστία της ελληνικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη ότι το επίπεδο εσωτερικής συνέπειας διαφοροποιείται μεταξύ των επιμέρους διαστάσεων.

Εγκυρότητα και Χρήση

Η αξιολόγηση δεξιοτήτων στην προσχολική ηλικία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέσο για την έγκαιρη αναγνώριση παιδιών που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες κατά την είσοδό τους στη σχολική εκπαίδευση.

Η Infant Rating Scale, στην οποία βασίζεται η συγκεκριμένη προσέγγιση, έχει μελετηθεί ως προς τη χρησιμότητά της στην πρώιμη αναγνώριση μαθησιακών δυσκολιών, καθώς και ως προς την αξιοπιστία και την προβλεπτική της εγκυρότητα.

Τα αποτελέσματα της κλίμακας δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται απομονωμένα ως διαγνωστικό μέσο. Είναι περισσότερο κατάλληλα για εκπαιδευτική και αναπτυξιακή αξιολόγηση και μπορούν να συνεκτιμώνται μαζί με παρατηρήσεις εκπαιδευτικών, αναπτυξιακό ιστορικό και άλλα κατάλληλα εργαλεία αξιολόγησης.

Βιβλιογραφία

Desforges, M., & Lindsay, G. A. (1995). Infant Index. London: Hodder & Stoughton.

Lindsay, G. A. (1980). The Infant Rating Scale. British Journal of Educational Psychology, 50(2), 97–104. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1980.tb02435.x

Ράλλη, Α. Μ., Τσαούση, Δ., & Μαριδάκη-Κασσωτάκη, Α. (2013). Η προβλεπτική εγκυρότητα της Κλίμακας Αξιολόγησης Δεξιοτήτων Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας. Ερευνώντας τον Κόσμο του Παιδιού, 12, 50–64.