Δοκιμασία Ταξινόμησης Καρτών του Wisconsin [WCST-128]
Σκοπός Ερωτηματολογίου (Κλίμακας)
Η WCST είναι μια νευροψυχολογική δοκιμασία που αξιολογεί τις εκτελεστικές λειτουργίες, με έμφαση στη γνωστική ευελιξία, την αφηρημένη σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Απευθύνεται σε ασθενείς με βλάβες του πρόσθιου λοβού, άτομα με διαγνώσεις όπως σχιζοφρένεια, ΔΕΠΥ ή νευροεκφυλιστικές διαταραχές, καθώς και σε νευροψυχολόγους και ερευνητές που μελετούν τις γνωστικές λειτουργίες.
Ανάλυση Ερωτηματολογίου (Κλίμακας)
Η δοκιμασία δημιουργήθηκε από τους Grant και Berg το 1948 και αποτελείται από 128 κάρτες με διαφορετικά σχήματα, χρώματα και αριθμούς, καθώς και 4 κάρτες αναφοράς. Οι εξεταζόμενοι ταξινομούν τις κάρτες με βάση δοκιμή-σφάλμα, ενώ ο κανόνας ταξινόμησης αλλάζει απροσδόκητα μετά από 10 σωστές απαντήσεις. Κατά τη διαδικασία, παρέχεται άμεση ανατροφοδότηση (“σωστό”/”λάθος”).
Βαθμολόγηση Ερωτήσεων
Οι βασικές μετρήσεις της WCST περιλαμβάνουν τα πεσσιμιστικά λάθη, δηλαδή την εφαρμογή παλιού κανόνα μετά την αλλαγή κατηγορίας, τις ολοκληρωμένες κατηγορίες (μέγιστο 6) και τις δοκιμές μέχρι την πρώτη σωστή κατηγορία, που αντικατοπτρίζουν την ταχύτητα εκμάθησης.
Στατιστική Ανάλυση
Ο χρόνος ολοκλήρωσης της δοκιμασίας είναι 20-30 λεπτά, με αξιοπιστία επανάληψης (r = 0.82). Η WCST έχει υψηλή εγκυρότητα, με ισχυρή συσχέτιση με άλλες δοκιμασίες όπως το Tower of London (r = 0.71) και κλινική χρησιμότητα, καθώς διακρίνει σχιζοφρένεια (d = 1.3) και ανιχνεύει βλάβες πρόσθιου λοβού με ευαισθησία 89%.
Εγκυρότητα & Αξιοπιστία
Η WCST έχει αποδειχθεί έγκυρη μέσω συσχέτισης με λειτουργικές μελέτες (fMRI) του πρόσθιου λοβού και αξιόπιστη με σταθερές μετρήσεις σε επαναλαμβανόμενες δοκιμές.
Βιβλιογραφία
Grant, D.A. & Berg, E.A. (1948). A behavioral analysis of reinforcement and ease of shifting. JCP, 12(1), 32-40.
Heaton, R.K. (1981). WCST Manual. PAR.
Nyhus, E. & Barceló, F. (2021). WCST and prefrontal dynamics. Neuropsychologia, 150, 107713.
Λέξεις-Κλειδιά
Εκτελεστικές Λειτουργίες, Γνωστική Ευελιξία, Πρόσθιος Λοβός, WCST, Νευροψυχολογική Αξιολόγηση.