Αυτοαναφερόμενο Ερωτηματολόγιο Οικογένειας – Έκδοση ΙΙ [SRFI-V2-36]
Σύντομη Περιγραφή
Το Self-Report Family Inventory – Version II (SFI-II) είναι ένα αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο που σχεδιάστηκε για να αξιολογεί τη λειτουργία της οικογένειας από την οπτική των μελών της. Το εργαλείο εξετάζει το πώς οι οικογένειες ανταποκρίνονται στις καθημερινές απαιτήσεις και κρίσεις, καθώς και πώς επικοινωνούν, επιλύουν προβλήματα και εκφράζουν συναισθήματα. Η έκδοση ΙΙ του ερωτηματολογίου αποτελεί αναθεώρηση του αρχικού SFI και περιλαμβάνει επιπλέον βελτιώσεις στη διατύπωση και την ψυχομετρική δομή.
Σκοπός
Σκοπός του SFI-II είναι να παρέχει μια αξιόπιστη και σύντομη αξιολόγηση της οικογενειακής δυναμικής και λειτουργίας, τόσο σε ερευνητικό όσο και σε κλινικό επίπεδο. Το εργαλείο βοηθά στην κατανόηση των εσωτερικών διεργασιών της οικογένειας, των μοτίβων επικοινωνίας και της αίσθησης συνοχής μεταξύ των μελών, συμβάλλοντας στον εντοπισμό ενισχυτικών ή προβληματικών τομέων.
Τρόπος Βαθμολόγησης
Το SFI-II αποτελείται από 36 δηλώσεις, στις οποίες ο συμμετέχων καλείται να απαντήσει με βάση μια πενταβάθμια κλίμακα Likert (1 = Ποτέ έως 5 = Πάντα). Οι δηλώσεις ομαδοποιούνται σε πέντε βασικές υποκλίμακες: Οικογενειακή Συνοχή, Επικοινωνία, Οργάνωση, Προσαρμοστικότητα και Έκφραση Συναισθημάτων. Κάθε υποκλίμακα βαθμολογείται ξεχωριστά, ενώ μπορεί να υπολογιστεί και συνολικός δείκτης οικογενειακής λειτουργικότητας. Ορισμένα items βαθμολογούνται αντίστροφα για έλεγχο της συνέπειας.
Εγκυρότητα
Η κλίμακα έχει παρουσιάσει ισχυρή κατασκευαστική εγκυρότητα, καθώς και εγκυρότητα περιεχομένου μέσω συσχετίσεων με άλλα εργαλεία οικογενειακής αξιολόγησης όπως το FACES και το Family Environment Scale (FES). Επιπλέον, έχει συσχετιστεί με μεταβλητές ψυχικής υγείας, γονεϊκής ικανοποίησης και παιδικής προσαρμογής, γεγονός που ενισχύει τη συγκλίνουσα εγκυρότητά της.
Αξιοπιστία
Το SFI-II διαθέτει υψηλή εσωτερική συνέπεια, με τιμές Cronbach’s alpha από 0.75 έως 0.90 στις διάφορες υποκλίμακες. Η αξιοπιστία επαναληψιμότητας (test-retest) έχει επίσης επιβεβαιωθεί με σταθερότητα στις απαντήσεις σε διαστήματα 2–4 εβδομάδων. Οι ψυχομετρικές του ιδιότητες έχουν επιβεβαιωθεί σε διάφορους πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων εφήβων, ενηλίκων και οικογενειών με κλινικά ή μη προβλήματα.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση βασίζεται στην εξαγωγή επιμέρους και συνολικών δεικτών, με χρήση περιγραφικών και συσχετιστικών στατιστικών. Συχνά χρησιμοποιείται σε προγράμματα παρέμβασης, οικογενειακή θεραπεία, και μελέτες σχέσεων γονέων-παιδιών ή συζυγικών δυναμικών. Τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν για τον εντοπισμό θετικών και αρνητικών προτύπων λειτουργίας, καθώς και για την παρακολούθηση αλλαγών κατά τη διάρκεια θεραπευτικής παρέμβασης.
Βιβλιογραφία
Beavers, W. R., Hampson, R. B., & Hulgus, Y. F. (1990). Beavers Systems Model Manual: Self-Report Family Inventory (SFI), Version II. Southwest Family Institute, Dallas, TX.
Hampson, R. B., Hulgus, Y. F., & Beavers, W. R. (1991). The Self-Report Family Inventory: Theoretical and research background. Family Process, 30(2), 167–180.
Olson, D. H. (2000). Circumplex Model of marital and family systems. Journal of Family Therapy, 22(2), 144–167.